BÀI 20: CÁNH RỪNG PHÁP
Giọng nữ Việt
Người ta thường nói: Phật học bao la như biển, nên gọi là “biển học”, có khi nói mênh mông như rừng, lạc vào đó không biết lối ra, có kỳ hoa dị thảo, mà cũng đầy dây leo chằng chịt, chông gai sõi đá nữa. Nếu thấy là “biển pháp” thì chắc các bạn sẽ biết ngay bí quyết “vượt biển” rồi, cứ “thả nổi” trên biển là xong, hay như tổ Bồ Đề Đạt Ma chấm mấy đầu ngón chân lên cái bè lau mà phăng phăng lướt qua sông Trường giang lên miền bắc Trung Hoa khi xưa. Hôm nay mình thay đổi “chiến thuật”, không lướt đi trên biển nữa, vì mình đang lay hoay lạc trong cánh rừng Pháp. Có thể có người vẫn chưa thấy lối về nhà, mình nên dừng chân lại, quan sát cánh rừng Pháp mênh mông kia.
Tại sao có người nói rừng Pháp toàn là cỏ cây hoa lá tươi thắm muôn màu, ngọc ngà châu báu tràn lan, pháp âm chư Phật vẫn luôn tuôn chảy. Nhưng tại sao có người vẫn băn khoăn sao mình đi hoài mà chưa thấy kho tàng ở đâu, chưa gặp chư Phật đang thuyết pháp, sao mình vẫn mù mờ, đường nào là đường dành cho mình? Đường đời thì muôn vạn nẻo, đường tu sao cũng muôn vạn nẻo?
Hôm nay, mình thử trèo lên cây cao, ngắm phương hướng mặt trời mà tìm đường về nhà. Nhà mình ở đâu? Nhà mình ra sao?
Chắc các bạn sẽ nói:
- Sao lại không biết, cái chỗ trong sạch, tĩnh lặng, khách quan, thanh thản, bất động ...đó! Mình thường vẽ cái vòng tròn trống không, trong đó không có gì hết, chỉ có cái Biết, hay cái nhận thức không lời rõ ràng thôi! Không có lậu hoặc, không có tham sân si, không có ngôn ngữ, không có suy nghĩ, phân biệt, không có......
- Đúng rồi. Giỏi lắm. Khỏi kể lễ dài dòng nữa. Hỏi thiệt nha, vậy mình tới chỗ đó chưa, được vài phút không? Nếu thực sự được, thì mình sẽ thấy kho báu bắt đầu mở cửa rồi. Mình sẽ không còn thắc mắc: “vô ngã là sao? làm sao thể nhập vô ngã?có cần nhận thức gợi lên không? khi nào thì buông chủ đề? thể nhập chân như ra sao? v.v...”
Hôm nay mình không vẽ cái vòng tròn trống rỗng nữa. Mình vẽ cái vòng tròn thật khổng lồ và đầy ắp. Đầy ắp cái gì? Các bạn ráng đọc hết bài sẽ biết.
Chủ đề bài này là PHÁP.
Pāli là DHAMMA
Sanskrit là DHARMA
Số nhiều là DHAMMĀ và DHARMĀ
Thuật ngữ Pháp có nhiều nghĩa, chúng ta tạm xếp có 3 lãnh vực:
- Tất cả những chân lý trong cuộc đời qua lời dạy của Đức Phật (Dhamma/ Dharma, số ít)
- Những phương pháp tu học, rèn luyện, thực hành qua lời dạy của Đức Phật (Dhamma/ Dharma, số ít)
- Tất cả hiện tượng thế gian, hay là chư pháp, vạn pháp. (Dhammā/ Dharmā, số nhiều)
Chúng ta thử tìm hiểu thêm từng lãnh vực.
1- NHỮNG CHÂN LÝ:
Đây là những sự thật muôn đời không thay đổi. Những sự thật này chi phối tất cả con người từ ngàn xưa cho tới mãi mãi về sau, không phân biệt chủng tộc nào, tôn giáo nào, người thiện hay ác, già hay trẻ, nam hay nữ. Những sự thật này cũng chung cho cả loài vô tri vô giác và các loài động vật hữu tình. Những sự thật này cũng chi phối tất cả các loại thuộc vật chất và phi vật chất nữa. Phi vật chất như: ý nghĩ, tình cảm thương ghét...
Tất cả những sự thật này do sự sáng đạo của Đức Phật kiến giải ra, nên chúng có giá trị siêu vượt hơn tất cả những điều mà con người lý luận, suy nghĩ, phân biệt so sánh, tìm ra. Những sư thật do con người tìm ra chỉ có giá trị tương đối, nó có thể đúng trong một thời gian nào đó hay một không gian nào đó. Trong khi những chân lý do Đức Phật khám phá ra có tính phổ quát, áp dụng cho tất cả hiện tượng trên thế gian, bao gồm loài người, loài thú, sự vật, sự kiện và trong mọi thời đại. Cho đến đổi trong kinh Nikāya nói đó là: “vô thượng chánh đẳng giác”: giác ngộ những chân lý đó là đồng như chư Phật ba đời, không có ai hơn được.
Chúng ta vừa lướt qua những đặc điểm và giá trị của những chân lý do Đức Phật dạy. Bây giờ mình đi vào nội dung, đó là những sự thật nào?
Theo diễn tiến chứng ngộ của Đức Phật thì thứ tự là đi từ hiện tượng, qua giác quan nhìn ngắm và suy tư, lý luận về những vấn đề cụ thể trong đời sống con người, lần lần đi tới phát minh ra những bản thể sâu sắc tàng ẩn bên trong hiện tượng.
Do đó về sau chúng ta tạm xếp loại ra hai lãnh vực để dễ trình bày. Mình lưu ý là sự xếp loại do người đời sau tạm nói, đây không phải là sự thật tuyệt đối, mà chỉ là qui ước thôi. Có hai lãnh vực:
- Tục đế bát nhã: gồm những chân lý qua cái nhìn trên hiện tượng, nhận biết hiện tượng qua sáu căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý. Vì thông qua sáu căn nên chúng ta nhận biết thế gian là có hiện hữu, đó là sự thực. Người đời chưa có trí, thì tưởng rằng sự hiện hữu này là sở hữu của mình, là hạnh phúc của mình, nên lo tìm cầu, nắm chặt. Có khi cũng thấy nó sẽ mất đi, nên càng lo âu tính toán để nắm giữ thật chặt. Đây là đầu mối của xung đột, bất an, không toại nguyện và khổ đau. Đức Phật giảng dạy cho người đời qua cái thấy của người đời để dần dần thuyết phục họ. Ngài công nhận: đúng rồi, cuộc đời đầy đau khổ, có tới 13 sắc thái khổ. Mà gốc của khổ là do đâu? Do ta khát ái, ham muốn hoài, không bao giờ thấy đủ. Qua lý luận này nên Tứ Đế được xếp là cái thấy hiện tượng thế gian qua giác quan, tương tự cái thấy của người đời, là Tục đế, nhưng hướng tới chân đế, vì thế Tứ Đế được tạm xếp là Tục đế bát nhã.
Cũng qua giác quan, chúng ta thấy hiện tượng thế gian thay đổi luôn luôn, sáng tối, nắng mưa, nóng lạnh, trẻ, già, bệnh, chết, vui, buồn vv...Phật dạy phải thấy rõ sự thật muôn đời là Vô thường, đừng có tham đắm, nắm giữ để rồi khổ đau khi nó mất đi. Tiến tới, Đức Phật giảng con người là do năm khối kết hợp mà thành: sắc, thọ, tưởng, hành và thức luôn luôn thay đổi theo nhân duyên, không chút nào bền chắc, họp theo nhân duyên rồi tan rã theo nhân duyên, sinh rồi tử, rồi tái sinh, con người không có thực chất cố định, gọi là Vô Ngã. Do đó con người là do Duyên sinh, bị chi phối bởi Tương quan nhân quả. Nhìn rộng ra, tất cả hiện tượng trên thế gian đều là Duyên sinh, nên cũng Vô ngã.
Cái thấy thế gian có thiệt, là biển khổ muôn đời, con người cũng có thiệt, có thân có tâm, do nhân do duyên mà thành lập, do nhân duyên mà chuyển hóa, biến đổi đi, có già, có chết...đó là cái thấy của Tục đế bát nhã.
- Chân đế bát nhã: gồm những sư thật cao hơn, sâu sắc hơn, tạm xem là thấy tới bản thể của con người và hiện tượng thế gian. Bản thể mường tượng như là cái kết luận sau cùng của các đặc điểm hiển hiện ra bên ngoài của hiện tượng. Vì do nhân duyên mà thành lập, nên phụ thuộc vào nhân duyên, thay đổi vô thường, con người muốn nắm giữ mà không toại nguyện, là khổ, vì con người và muôn pháp đều vô ngã. Bản thể của con người và muôn pháp đều trống rỗng, tánh là Không. Tuy con người và muôn pháp có hiện hữu nhưng sự hiện hữu đó là Huyễn ảo thôi, tạm nói tánh là Huyễn, muôn đời con người và muôn pháp đều Như Thế, hay tánh là Chân như, chỉ nhận thức rõ Như Vậy, không thể diễn nói gì thêm nữa. Bản thể cuối cùng của tất cả pháp là Bình đẳng.
2- NHỮNG PHƯƠNG PHÁP tu học, rèn luyện hay thực hành theo lời dạy của Đức Phật:
Lãnh vực này cũng là những chân lý phổ biến, áp dụng cho tất cả mọi người muốn tu học để đạt tới các kết quả: thoát khổ, giác ngộ và giải thoát. Cốt lõi của những chân lý này cũng được kinh Nikāya xác định là chư Phật ba đời đều sử dụng, đó là Giới- Định- Tuệ hay Huệ. Hay phân tích rõ hơn, là con đường có 8 chi/ Bát chánh đạo, hay 10 chi của A la hán (thêm chánh trí và chánh giải thoát).
Chúng ta thử lược kể ra những cách thực tập chi tiết hơn sau đây.
- Không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng: khi tiếp xúc với hiện tượng thế gian.
- Đặt chánh niệm trước mặt: trước khi thực hành pháp Thở.
- Chú tâm cảnh giác: ban ngày và ban đêm, loại trừ các pháp ác, bất thiện khởi lên trong tâm.
- Chánh niệm và tỉnh giác: trong các sinh hoạt, đi tuệ tri đi, ngồi tuệ tri ngồi...
- Tuệ tri như thực.
- An trú chánh niệm như vậy (trong bài kinh Tứ Niệm xứ)
- Tiết chế ăn uống ngủ nghỉ (Đại kinh Xóm ngựa)
- Xuất gia- Thành tựu giới đức- Thành tựu định- Thành tựu tri kiến- Thành tựu giải thoát (Đại kinh Thí dụ Lõi cây)
- Chuyển hóa ý từ bất thiện trở thành ý thiện lành (bài kinh An trú tầm và kinh Song tầm)
- Bố thí, giữ năm giới (thường dạy cho cư sĩ)
- Bảy pháp bất thối: trong kinh Đại Bát Niết bàn, Phật dạy hàng tỳ kheo những nhóm pháp tu rất chi tiết.
- Tiến trình tu từng bước của chính Đức Phật từ khi xuất gia tới khi thành đạo
(kinh Thánh cầu, đại kinh Saccaka, kinh Vương tử Bồ đề)
- Tiến trình tu từng bước dạy cho hàng tỳ kheo (Đại kinh Xóm ngựa)
- Bảy chi đưa tới giác ngộ: Niệm, Trạch pháp, Hỷ, Tinh tấn, Khinh an, Định, Xả.(Thất giác chi)
- Bốn pháp vi diệu: Quán, Niệm, Định, Huệ (Tứ thần túc/ Tứ như ý túc)
- Năm căn, năm lực: Tín, Tấn, Niệm, Định, Tuệ.
Tóm lại rất nhiều phương cách rèn luyện ba mặt: thân, tâm và trí cho tỳ kheo là thành phần quyết chí tu, hàng cư sĩ chỉ là phụ.
3- CHƯ PHÁP/ TẤT CẢ HIỆN TƯỢNG THẾ GIAN:
Trong giáo pháp, hiện tượng thế gian bao gồm tất cả những đối tượng của sáu giác quan con người: đó là sắc, thanh, hương, vị, xúc , pháp, tương ứng với mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý. Thuật ngữ gọi là sáu ngoại xứ và sáu nội xứ. Từ đó phát sinh ra sáu thức: nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức và ý thức. Tất cả gọi là Thập bát giới (18 lãnh vực), gồm chung là hiện tượng thế gian.
Vậy chư pháp hay hiện tượng thế gian bao gồm: những gì vật chất và phi vật chất, loài vô tình và hữu tình.
Đặc điểm của hiện tượng thế gian là do nhân duyên sinh ra, hay vô số điều kiện khác nhau kết hợp lại mà thành, cũng gọi là pháp hữu vi, hay pháp có điều kiện (conditioned things), cũng có khi gọi chư pháp là chư hành. Từ sự thành lập có điều kiện này, chư pháp có những đặc điểm sau đây:
- Y duyên tánh hay Y duyên khởi tánh (Idappaccayatā): bản thể là nương nơi điều kiện mà khởi ra.
- Vô thường tánh/ biến dịch tánh: luôn luôn thay đổi.
- Đoạn diệt tánh: có thể chấm dứt nó vì nó không bền vững, không có thực chất cố định, nó vô ngã.
- Bản thể nó là trống không / tánh là Không.
- Tuy nó có hiện hữu, nhưng chỉ như mộng ảo, không thực / tánh là Huyễn.
- Khi mình không diễn tả gì về nó thì nó chỉ là Như thế, vì nó là cái không có tên, không có phẩm chất, không thuộc tính, tuyệt đối tĩnh lặng và khách quan. Đó là bản thể Chân như của nó.
- Cuối cùng tất cả các pháp đều bình đẳng trên mặt bản thể.
Kết luận:
Tựa bài này là “Cánh rừng Pháp”, mường tượng như mình đang đi lạc trong cánh rừng ở dưới chân núi, ngó dáo dác chung quanh toàn là cây cối mù mịt không thấy lối ra. Bây giờ đã trèo lên đồi núi cao rồi nhìn xuống, thấy rõ ràng ba phương hướng của “rừng Pháp”:
- Cái gì là những chân lý không bao giờ thay đổi.
- Cái gì là những phương pháp thực hành.
- Cái gì là tất cả hiện tượng thế gian chịu sự vận hành của những chân lý đó.
Chúng ta cười:
“A, thì ra vậy.
Chỉ một chữ DHAMMA thôi! Bao gồm hết cả thế gian này!”
Thế gian, là tất cả cái gì hiện hữu trên đời, đều hiển hiện tất cả những chân lý tuyệt đối khách quan và vĩnh hằng. Vậy thế gian và chân lý đâu thể tách rời ra. Chúng ta muốn thấu hiểu chân lý, là phải sống trong chân lý, là thể nhập chân lý. Vậy pháp thực hành cũng phải là một với chân lý.
Gút lại, cả ba nhóm: chân lý, phương pháp và thế gian hợp nhất, là một, người xưa chỉ tạm, bất đắc dĩ, mà trình bày, một chữ thôi: DHAMMA / PHÁP.
DHAMMA bao quát cả ba ngàn đại thế giới, bao quát cả 84.000 pháp tu, bao quát cả những chân lý muôn đời không thay đổi.
Tới cuối bài, giống như cái thấy của người tỉnh thức, đứng trên đỉnh núi cao nhìn xuống, ngắm bao quát thế gian, thấy rõ chân núi là cánh rừng rậm, thấy rõ vô số phương cách leo núi, và chỉ ở trên đỉnh núi mới thấy tất cả những chân lý vận hành thế gian bao la này.Vậy con người hay cái Tâm, cũng biểu hiện tất cả những chân lý vận hành thế gian, cũng có khả năng tu tập tất cả những phương pháp tu khác nhau để chứng ngộ, cũng là một trong vạn pháp do tứ đại làm thành, sẽ do tứ đại mà tan rã.
SOURCES OF HAPPINESS
Article 20: The Forest of Dharma
It is usually said “ Buddhism is as immense as the ocean.” , so it’s called the “ocean of learning”. But sometimes, that “ocean” is described as a vast and dense forest full of rare and precious plants, tangled vines with sharp thorns enmeshed among rocks and stones and once lost in there, hard to find the exit.
If you see it as the “ocean of dharma”, you’ll surely know how to “cross it”. Just “float yourself” on the ocean. And done. Or you can copy Patriarch Bodhidharma, who, only with his tiptoes on a reed raft, but quickly and strongly surfed across the Yangtze River up to the northern China long time ago.
Now, we change our strategy, no more sea surfing. We’re still wandering in the Dharma forest; some might not see the way home. So, we should stop and observe the immense jungle.
How come some guys have said the forest of Dharma is filled with colorful flowers from various plants, abundant treasures and the Dharma preaching sounds from all the Buddhas echoing everywhere? But how come the others keep moving place from place and wondering “ Where are the treasures? Where are the Buddha? What path is for me? Why is it so obscure?” So many paths diverged from life. So do many paths for mind practice. How come?
Now, let’s climb up a tall tree to get a bird’s eye view and focus on the sun direction to figure out the way home. But where is our home? How is it?
You’ll possibly say:
-We don’t know our home? There it is! The pure, quiet, calm, unagitated, objective place! We often draw a circle without anything inside; it’s the Knowing, or the clear wordless insight. No deep-rooted habit, no craving, anger and illusion, no language, thinking, discrepancies, nah….
-Correct. Cool! Stop the long narration. A question, ok? Have we ever been there? For a couple of moments? If so, we’ve seen the treasure’s open up. No more question like “ What’s the non-self? How could we absorb in it? Necessary to initiate the insight? When the themes dropped? How to merge the utmost truth?”….
So today, instead of the “empty circle”, I’m drawing a huge and filled-up circle. Full of what? You’ll find it when finishing the article.
The theme of this writing piece is Dharma.
In Pāli, it's Dhamma.
In Sanskrit, it's Dharma.
In plural form: Dhammā or Dharmā.
The term “Dharma” has various meanings in three categories.
1- The Mundane Truths: the realities presented in the Buddha’s teachings, or Dhamma and Dharma, singular form.
2- The approaches for Mind Practice instructed by the Buddha, or Dhamma and Dharma, singular form.
3- All worldly phenomena, physically and mentally, or all the Dhammā and Dharmā, plural form.
Let’s explore each of them.
I- The Truths, Dhamma and Dharma in singular form
These are the eternal truths applied to everyone regardless race, religion, good or bad characteristics, old or young, male or female. They also deeply influence on sentient animals and every non-sentient species even in material or immaterial areas forever. The latter includes thinking, emotion of hate and love…
They all come from the Buddha’s Enlightenment; so, they are transcendently invaluable whereas human discoveries coming from their judging, thinking, comparing are not, but true only in a certain space and time. The ones taught by the Buddha are universal and applied to all things, all types of beings, across all time and space. It’s the “Utmost and Righteous Enlightenment” said in the Nikãya Sutra. It’s all the Buddhas ’wisdom in the past, present and future. No one could be above it.
Those are the traits and values of the forever truths taught by the Buddha. Now let’s study them.
According to the Buddha’s enlightening procedure, first, our Lord started with every phenomenon watched, observed and perceived by his six senses. Then came thinking and judgement about them. And gradually, discovering the nature deeply hidden in such mundanity.
From here, we categorize them into two aspects. Please note this category is just conventional.
1-Mundane Truths in Prajñāpāramitā
They’re the truths shown in worldly phenomena and perceived by six human senses: eyes, ears, noses, tongues, thoughts and bodies; and we know life is existent. Due to lack of sagacity, most people assume that existence is their own happiness and possessions. That makes them eager to look for, grab and possess it. When they find it might be lost, they try their best to hold it for long. Boom! That’s the openings of worries, struggles, unsatisfaction and sufferings. Right from their view of life, the Buddha taught them the “sufferings” and gradually convinced them. Yep! Our Lord strongly stated there are 13 types of wretchedness and life is full of miseries. But where are the roots of those pains?- It’s our never-satisfied desires. With that, the Four Noble Truths, achieved from worldly life via the six senses, are the ones among the Mundane Truths. Though worldly, they all direct toward the Utmost Truths later.
With the six senses, we also realize changes in every phenomenon: morning then evening, rain and shine, hot and cold, young and old, happy and sorrowful, sickness and deaths…The Buddha taught we have to understand one among the long lasting truths is the Impermanence and should not cling to cravings that when lost leave us sufferings. Moving forward, the Buddha taught every human being formed by the combination of the five aggregates: materials, feeling, perception, mental perceptions and consciousness that are not permanent but always changing... They gather and dissolve due to causes and conditions. Humans are born, then dead and reborn. They’re selfless, non-self, because of no consistent identity. Therefore, they come into being due to the cause-aligned conditions and are controlled by the laws of causes and effects. Broadly viewed, all worldly phenomena arise from their responsive preconditions. So, they are also non-self.
When assuming the world truly exists, it turns into an ocean of boundless sufferings. The Mundane Truths also state that human beings are existent with mind and body formed and transformed by the interdependent causes and preconditions that make them aged and dead.
2- The Utmost Truths in Prajñāpāramitā
They’re the higher and deeper truths that can reach the nature of human beings and worldly phenomena. That essence can be viewed as the final conclusions held from the outward traits of every phenomenon. Humankind and phenomena are formed by the interdependent causes and conditions, so both are subjects to constant changes. Humans want everything but cannot hold anything. So, they’re wretched. Human beings and phenomena are selfless. The nature of both is emptiness, Śūnyatā. Both exist in life. But that existence is delusional. So, their essence is illusion, Māyā. Humans and phenomena are forever Such, or Thus, like that. It’s the Utmost Nature or Suchness, Tathatā; and any further speech is unnecessary. And the final essence of all phenomena is Equality.
II-The Approaches For Mind Practice: Tools And Paths Instructed by the Buddha, or Dhamma and Dharma in singular form
This area also consists of universal truths, applicable to those who wish mind trainings aiming at the results of being released from sufferings, enlightenment, and mind liberation. The core of these truths is also affirmed in the Nikāya scriptures as the paths walked and experienced by all the Buddhas of the three time marks, the past, present, and future. They’re Moral Rules (Śīla), Concentration (Samādhi), and Wisdom (Prajñā). More specifically, it is the noble Eightfold Path; or in the case of Arhatship, the Tenfold Path (added the Righteous Sapience and Righteous Liberation)
Here are some detailed tools for practice.
1- Not grasping general or specific characteristics when coming into contact with worldly phenomena
2- Establishing right mindfulness in front of you: before practicing the mindful breathing
3- Maintaining day and night awareness: eliminating unwholesome thoughts arisen in mind
4- Right mindfulness and clear comprehension: in daily activities, ex: aware of walking, aware of sitting...
5- Insight of things as-is
6- Dwelling in right mindfulness (as taught in the Satipaṭṭhāna Sutta, Discourse on the Four Contemplations of Mindfulness)
7- Moderation in eating and sleeping (as said in the sutra of the Horse Village)
8- Renunciation, accomplishments of monastic virtue and precepts, concentration, sagacity and mind liberation (said in the sutra of the Simile of the Heartwood)
9- Transforming unwholesome thoughts into wholesome ones (said in the sutra of Thought-Dwelling and the Discourse on Two Kinds of Thought)
10- Practice of generosity, donation and observing the Five Precepts: for lay followers
11- The Seven Dharma of Non-Retrogressive: the Buddha taught monks the detailed tools of practice in the Great Parinirvāṇa Sūtra .
12- The Buddha’s Enlightening Procedure, from renunciation to full enlightenment
(stated in the Sutra of the Journey for Spiritual Search, the Discourse of Saccaka, and the Sutra of Bodhi Prince)
13- The Procedure of Step-by-Step for Practice: taught to monks (stated in the Sutra of Horse Village)
14- The Seven Factors for Enlightenment: mindfulness, experiencing and evaluating Dhamma, joy, tranquility, concentration, and equanimity (satta bojjhaṅgā)
15- The Four Utmost Dharma: Contemplation, Mindfulness, Concentrating, Sagacity. The Four As-Wished Sufficiency
16- The Five Grounds for Awakening: faith, effort, mindfulness, concentration, and wisdom
In summary, there are many training approaches for the three aspects: body, mind, and insight. They all aim at monastics (bhikkhus) who are fully committed to the spiritual path, while lay practitioners usually follow a more supportive role.
Top of Form
Bottom of Form
III- All Worldly Phenomena, Physically And Mentally, The Dhammā And Dharmā, in plural form
In the Buddhist doctrines, worldly phenomena encompass all the objects of six human senses: materials, sounds, smelling, tastes, touching and mental objects or dharma. They’re equivalent to human eyes, ears, noses, tongues, physical bodies and mind. The technical terms for those are the six external bases and six internal grounds. From those, six types of conciousness arise:eye consciousness, ear-consciousness, nose-consciousness, tongue-consciousness, body-consciousness, and mind-consciousness. They all gather and form the Eighteen Domains of Human Perceptions. The collective term for them is the Worldly Phenomena or the Dhammā or Dharmā, in plural form. They consist of material and immaterial areas, including sentient and non-sentient beings.
The characteristic of worldly phenomena is that they come into being due to causes and conditions, or by the gathering of countless interdependent preconditions. That’s why they’re called the conditional phenomena or Dhammā and Dharmā. Sometimes, Dhammā and Dharmā named as formations, saṅkhāra.
Mundane phenomena or Dhammā and Dharmā possess the following traits because they’re established on innumerous conditions and preconditions gathered.
1- Dependent nature: All phenomena essence arises from the dependence on conditions. Without enough supported conditions, they cannot come into existent (Idappaccayatā).
2- Impermanent nature or Transforming nature: constantly changing and changing
3- Cessation nature: Phenomena can cease or come to an end because they are not long lasting and inconsitent in their identities. They are non-self (anattā).
4- Empty nature: Their true nature is emptiness (śūnyatā).
5- Illusory nature: Though appearing to exist, their existence is dreamlike or illusionary, not real.
6- Suchness: When nothing is said or conceptualized about them, they simply are as-is. They have no name, quality, or attributes. They’re absolutely tranquil and objective. That’s their true essence, called the Suchness (Tathatā).
7- Equal Nature: Ultimately, all phenomena are equal in their true nature at the deepest levels.
Top of Form
Bottom of Form
CONCLUSION
The title of this piece of writing is "The Forest of the Dhamma", we visualize our getting lost in a forest at the foot of a mountain. Looking around in confusion, we found being surrounded by dense trees, unable to find a way out. Having climbed to the top of the mountain and looking down, we now clearly sees the three directions in the panorama of the "Forest of the Dhamma":
- the Forever Truths
- The Tools and Paths for Mind Practice
- The Worldly Phenomena, Dhammā and Dharmā, governed by those truths
And we happily smile when realizing: "Ah, so that’s how it is."
Just One Word, Dhammā or Dharmā, but encompasses this Entire World and Endless Depths.
The World or Life indicates everything exists and manifests all the absolute and objective truths. Therefore, Life and Truths cannot be separated but intermingle into each other. When we wish to understand the truths, we must live in the truths. That’s to say we must assimilate into the truths. Thus, the path of mind practice must also be one with truths.
Briefly, the three aspects: Truths, Methods, and Life are united into One. The ancients, illusionarily and reluctantly presented them in one word only, DHAMMA.
Dhamma encompasses:
1- The three-thousandfold world system
2- The 84,000 paths for mind practice
3- All the eternal, unchanging truths
At the end of this article, it’s like the vision of those who are awakened, standing atop a high mountain, watching down over the vast world. They clearly see the foot of the mountain is the dense forest. They also see numerous paths to climb up the mountain, and realizing that only from the summit, they now can see how all the truths operate and shape this immense world.
In the same way, human beings, or human mind also manifest all those truths governing the world. They both also possess the capacity of applying all the various practice approaches to reach the utmost realization. And humans with their mind, too, is one among the myriad conditioned phenomena, made up of the four great elements (earth, water, air, fire), and will eventually dissolve themselves.
Bhikkhuni Thích Nữ Triệt Như
Written at the Sunyata Monastery, July 19, 2021
English version by Ngọc Huyền