Theo phẩm Phạm Hạnh của Hoa Nghiêm Kinh[1]:
Khi bước vào một ngôi nhà, Bồ Tát cần phát Bồ đề tâm bằng cách nghĩ rằng, “Nguyện tất cả hữu tình chúng sinh đạt đến thành trì giải thoát!”.
Tương tự, khi nằm xuống để ngủ, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh thành tựu Pháp thân của chư Phật!”.
Khi trải qua những giấc mơ, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh nhận ra bản tính như mơ của mọi hiện tượng!”.
Khi thắt chặt dây lưng, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh kết nối với cội nguồn của thiện hạnh!”.
Khi ngồi xuống, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh tìm được tòa kim cương tại địa điểm giác ngộ!”.
Khi đốt lửa, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh thiêu sạch nhiên liệu là phiền não!”.
Khi lửa cháy, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện lửa trí tuệ rừng rực!”.
Khi nấu nướng xong, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh có được cam lồ trí tuệ!”.
Khi dùng đồ ăn, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh có được đồ ăn là định!”.
Khi đi ra ngoài, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh thoát khỏi thành luân hồi!”.
Khi xuống cầu thang, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện thâm nhập luân hồi vì tất cả chúng sinh!”.
Khi mở cửa, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh mở cánh cửa đến giải thoát!”.
Khi đóng cửa, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh đóng cánh cửa đến ba cõi thấp hơn!”.
Khi khởi hành trên đường, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh khởi hành trên con đường của chư Thánh!”.
Khi đi lên đồi, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện dẫn tất cả chúng sinh đến hạnh phúc của cõi cao!”.
Khi đi xuống đồi, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh kết thúc ba cõi thấp!”.
Khi gặp chúng sinh, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh gặp được Phật quả hoàn hảo!”.
Khi đặt chân xuống, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện bắt đầu nhiệm vụ làm lợi lạc tất cả chúng sinh!”.
Khi nhấc chân lên, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh được đưa ra khỏi luân hồi!”.
Khi thấy ai đó đeo trang sức, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh có được trang sức là tướng tốt và vẻ đẹp!”.
Khi thấy ai đó không có trang sức, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh đều sở hữu những phẩm tính của sự tịnh hóa!”.
Khi thấy bất kỳ bình chứa nào đầy, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh đầy đủ những phẩm tính giác ngộ!”.
Khi thấy một bình chứa trống không, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh thoát khỏi lỗi lầm!”.
Khi thấy chúng sinh thích thú, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh thích thú Giáo Pháp!”.
Khi thấy chúng sinh khó chịu, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh đều không thích những thứ tầm thường có điều kiện!”.
Khi thấy chúng sinh hạnh phúc, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh đều được những thứ cần thiết để hạnh phúc!”.
Khi thấy chúng sinh đau khổ, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện khổ đau của tất cả chúng sinh được xoa dịu!”.
Khi thấy những người bị ốm, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh thoát khỏi bệnh tật!”.
Khi chứng kiến lòng tốt được đền đáp, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện lòng từ của tất cả chư Phật và Bồ Tát được đền đáp!”.
Khi chứng kiến lòng tốt không được đền đáp, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện những kẻ có tà kiến không được đền đáp!”.
Khi chứng kiến sự chống đối, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện có thể vượt qua mọi kiểu nghịch cảnh và chống đối!”.
Khi chứng kiến sự tán thán, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chư Phật và Bồ Tát nhận được sự tán thán!”.
Khi chứng kiến một buổi thảo luận Pháp, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện chúng con có được tài hùng biện dũng mãnh của một vị Phật!”.
Khi thấy hình ảnh linh thiêng, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện không có sự cản trở đối với việc thấy tất cả chư Phật”.
Khi thấy một bảo tháp, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh xem đây là đối tượng tôn kính!”.
Khi thấy việc kinh doanh thương mại, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh có được bảy của cải của chư Thánh!”
Khi chứng kiến lễ lạy, Bồ Tát cần nghĩ rằng, “Nguyện tất cả chúng sinh, bao gồm cả chư thiên, đều thành tựu nhục kế vô hình!”.
Hãy áp dụng chúng trong thực hành với ba giai đoạn của chuẩn bị, phần chính yếu và hoàn mãn.
Nguồn Anh ngữ: https://www.lotsawahouse.org/tibetan-masters/longchen-rabjam/what-a-bodhisattva-thinks.
Adam Pearcey chuyển dịch Tạng-Anh năm 2026.
Pema Jyana chuyển dịch Việt ngữ.
[1] Tức chương 16 của Hoa Nghiêm Kinh, đôi khi được nhắc đến là Gocarapariśuddha Sūtra (spyod yul yongs su dag pa’i mdo) và thường được nhắc đến trong văn chương về sự rèn luyện tâm (Lojong).