Ngược lại ở Việt Nam và Trung Quốc, ai chết cũng ráng chôn cất lăng mộ thật nguy nga, vĩ đại. Ở Việt Nam của mình như vài nơi ở Huế, vào các khu lăng mộ cứ như vào chốn cung đình với suy nghĩ sống sao thác vậy và toàn vì suy nghĩ của người còn sống cạnh tranh lẫn nhau, đổ tiền của cho quá nhiều chuyện vô ích trong khi người sống thì lại chẳng có đất để sống, có tiền để dùng. Bản thân con khi mất đi, con muốn chết đi được thiêu xác rồi rải ra các gốc cây cho cây được tốt, như vậy khỏi phiền đến ai và để bảo vệ môi trường hoặc không chôn con dưới gốc cây nào đó cũng được, không tốn hòm tốn gì cả. Giữa hai cách chết này, có nhiều người bảo đều không tốt, nhất là không nên thiêu xác thì như thế sẽ ảnh hưởng đến vấn đề tái sinh, ảnh hưởng đến con cháu sau này.
Con chẳng hiểu tại sao lại như vậy vì ngày xưa chính đức Phật khi mất đi cũng được hỏa thiêu? Xin Sư cho con biết con nên làm như thế nào cho đúng?
ĐÁP:
Đứng về góc độ
văn hóa của một dân tộc rất quan trọng,
quan niệm người xưa “sự sinh như sự tử”, trước khi nhà vua băng hà đã cho xây cung điện lâu đài dưới
âm cung (lòng đất) đem một phần
tài sản của triều đình đặt sẵn dưới
âm cung, rồi đến các
quan đại thần,
dân tình cũng làm theo để
bảo vệ danh gia vọng tộc… chuẩn bị cho cái chết thật chu đáo để khi về bên kia
thế giới tiếp tục tận hưởng. Đối với người nghèo, hoặc giàu mà
tiếc của, bỏn sẻn, hoặc sợ
lãng phí tài sản… thì làm lâu đài, villa bằng giấy, xe ôtô giấy, tivi giấy,
vàng bạc giấy, đô la giả (đồ vàng mã)… đốt
mang theo để
sử dụng, hoặc
báo ân báo hiếu cho người chết.
Đó là
việc làm vô cùng tốn kém cho
gia đình nhưng họ vẫn làm. Huống chi là
việc làm nhà mồ, mồ mả quy mô dành cho người “chết” tiếc gì mà không làm! Thật là
việc làm giả tạo vô cùng! Có
gia đình dành phần xây mồ mả cho người “chết” chẳng qua là để “xí phần” của hương quả,
tài sản của người chết để lại, chứ chẳng phải hiếu nghĩa gì đâu?
Sự việc ngày nay một vài địa phương
Việt Nam tập trung
tiền của xây nhà mồ thật to, thật
tốn kém, họ nghĩ
tốn kém nhiều
chừng nào tốt chừng đó.
Hiện tượng này chẳng qua là những cuộc phấn đấu của những người
xưa kia nghèo, thua sút người khác, nay có tiền xây nhà mồ cho ông bà để được bù đắp,
thỏa dạ bình sinh, vậy thôi!
Việc sinh và việc tử ở mỗi địa phương đều có
quan niệm khác nhau, như ở
Ấn Độ, đạo
Bà La Môn thì đem xác người chết bỏ trôi sông, hoặc thiêu rồi vứt xuống dòng
sông Hằng linh thiêng, hay rải tro than xuống biển cho người chết được
siêu thoát, gọi là “thủy táng”. Đạo Parsi (
bái hỏa giáo) lập đài cao vút giữa tầng không, khi có người chết đem lên đài để cho xác thân tự rã, hoặc thiêu rồi đem lên phi cơ rải trong
hư không gọi là “không táng”. Ở
Tây Tạng thì đem
xác chết mổ xẻ từng mảnh, rồi “bằm nhỏ” cho kênh kênh, diều, quạ ăn, gọi là “điểu táng”. Ở Trung Hoa và
Việt Nam thì chôn cất xây mồ mả, to hay nhỏ
tùy theo hoàn cảnh tiền bạc, đất đai của
gia đình hay của người chết, gọi là “thổ táng”.
Thật ra thì
quốc gia nào cũng có làm việc chôn cất người “chết”, chôn cất thật kỹ lưỡng, tránh
việc làm ô nhiễm môi trường, đó là
quy luật chung của
đời sống con người trên hành tinh.
Việc thiêu
xác chết, thiết kế các nghĩa trang dành cho người chết có mỹ quan như ở Hàn Quốc,
Nhật Bản,
Trung Quốc, vùng lãnh thổ
Đài Loan là
việc làm của các
quốc gia đông dân thiếu đất, sinh nhiều hơn tử, các
quốc gia tiến bộ. Các xứ theo
Phật giáo Nam tông và
Việt Nam hiện nay thì thiêu xác gửi vào chùa. Ở
Quan Âm Tu viện nhận hàng ngàn hủ tro cốt, linh vị
vong linh của
phật tử trong và ngoài nước đưa vào
tu viện phụng thờ, có đính số thứ tự trên hủ cốt, lập sổ danh bộ
vong linh, giúp
thân nhân mỗi năm đến cúng lễ dễ dàng
nhận ra linh cốt của người thân.
Đối với nhà Phật
Thân tứ đại là đất, nước, lửa, gió, khi đã trút
hơi thở cuối cùng thì cũng
trở về với
tứ đại, chẳng còn gì để suy viễn ở tương lai. Chỉ có chú trọng vào
nghiệp thức, để khuyến cáo người đời
lánh xa các điều ác,
thực hiện các
việc lành,
tái sinh vào cõi
thánh thiện. Nên lúc nào cũng khuyến khích các
gia đình thiêu
xác chết, quan trọng là chỗ
phụng thờ, nhưng vì thời điểm chưa
phù hợp nên người
phật tử chưa
thực hiện đó thôi. Thật ra việc thiêu
xác chết không
ảnh hưởng gì đến
gia đình, con cháu
hiện tại cũng như kiếp
lai sinh.
Hòa thượng Thích Giác Quang