SUỐI NGUỒN HẠNH PHÚC
BÀI 34: MÙA THU CUỘC ĐỜI
Bhikkhuni Thích Nữ Triệt Như
English version by Ngọc Huyền
Mấy hôm nay trời bắt đầu se lạnh. Có hôm nắng ấm, trời trong xanh, nhưng cũng có những buổi sáng sương mù. Sân trước có một cây, mùa xuân hoa trắng xóa, bây giờ lá đã ngả qua màu đỏ thắm, tia nắng bình minh xiêng xiêng lá càng rực rỡ hơn. Nhìn qua khung cửa khác thấy mấy cây lá ửng qua màu vàng chanh, mùa xuân thì ra hoa tim tím khắp cành. Cỏ cây hoa lá mùa nào có vẻ đẹp riêng hoà hợp với trời xanh, mây trắng. Mùa xuân, lá non mơn mởn trên cành bên cạnh hoa đào trắng, lá tiêu úa tàn trong nắng hè, để rồi rụng đầy mặt đất qua mấy cơn mưa thu, hay những ngày gió thốc cuối thu. Dường như cái chết của lá, là nên thơ nhất. Dường như chỉ có lá, khi chuyển qua màu vàng, màu đỏ, rồi bay bay uốn lượn mấy vòng theo gió, nhởn nhơ bay. Cái phong cách từ giả của lá đẹp làm sao.
Nhớ bài học thuộc lòng từ thời tiểu học:
“Thu đi trên những cành bàng,
Chỉ còn hai chiếc lá vàng mà thôi...”
Chỉ còn hai chiếc lá vàng thôi, các bạn ơi.
Ngày xưa, tăng đoàn đầu tiên của tổ đình có 7 vị, bây giờ chỉ còn hai chiếc lá vàng.
Các bạn nhìn trong hình, chụp vào mùa xuân, ngày 3- 3- 2008. Chính giữa là Thầy Thiền chủ, bên mặt của Thầy Thiền chủ là thầy Tuệ Chân, kế là thầy Không Chiếu, bìa là thầy Không Như. Bên trái Thầy Thiền chủ là sư cô Phúc Trí, Triệt Như và sư cô Hạnh Như. Đây là Tăng đoàn đầu tiên, cũng là Tăng đoàn trung ương, đã thường trú tại Tổ Đình cho mãi tới ngày lễ kỷ niệm 20 năm hoằng hoá 22- 2- 2015 vẫn còn tham gia đầy đủ.
Thầy Thiền chủ có 4 cột trụ vững chắc chèo lái con thuyền vượt trùng dương sát vai không rời trong suốt 20 năm.
Thầy Tuệ Chân là Phó trụ trì, vì Thầy Thiền chủ thường du hoá khắp nơi.
Thầy Không Như là giáo thọ hướng dẫn Khí công.
Thầy Không Chiếu là giáo thọ hướng dẫn Thiền.
Sư cô Phúc Trí là Quản chúng Ni đoàn.
Trong nhóm này, thầy Không Như (1925) lớn tuổi nhất, tới thầy Không Chiếu (1927), tới thầy Thiền Chủ (1929), tới thầy Tuệ Chân (1935), sau là sư cô Hạnh Như (1937), tới sư cô Phúc Trí (1939), cuối cùng là Triệt Như (1941).
Hôm nay xin nhắc lại quá khứ một lần, có thể các thiền sinh tới sau chưa biết về tăng đoàn đầu tiên này. Tại sao mình lại xem là bốn cột trụ mà mình hâm mộ, lòng hâm mộ có thể chủ quan, từ khi mới bước vào các lớp học của Thầy, lúc đó vẫn còn là cư sĩ, tâm đời, nên mình nhìn bốn đệ tử của Thầy như bốn “người hùng”. Thế hệ trước, tức là thế hệ của quí thầy, gần như tất cả thanh niên đều là quân nhân. Sau khi xong đại học rồi, tất cả đều phải gia nhập quân đội, Trường Võ bị Thủ đức hay Võ bị Đà Lạt. Nếu chọn binh nghiệp luôn thì vào Võ Bị Đà Lạt, nếu trưng dụng trừ bị thì vào Võ Bị Thủ Đức. Thầy Không Như, nghe người ta nói là đậu thủ khoa một khoá của Võ Bị Đà Lạt, cuối cùng là đại tá thiết giáp, thầy Không Chiếu cũng tốt nghiệp Võ Bị Đà Lạt, cũng là đại tá, lục quân, thầy Tuệ Chân, thiếu tá không quân. Có một lần, một ông thiền sinh, một nhân vật của tông phái khác, qua “đầu quân” với thầy, các bạn bu lại hỏi: sao biết đây mà tới? Ông ấy cười: Tôi thấy dưới trướng của ông thầy toàn là “cọp” nên tôi tới!
Lúc đó mình mới biết lờ mờ về quá khứ của các thầy, vì hoàn cảnh mà sống theo hoàn cảnh thôi, chứ quí thầy tâm rất tốt, giúp đỡ dân chúng nên được dân cảm mến biết ơn. Còn vị thứ tư là sư cô Phúc Trí, hiền lành chất phác, chỉ biết cười, mà cười thôi không ai nghe được tiếng cười. Nghe nói ngày xưa còn trẻ, sư cô được xem như là “người đẹp Bình Dương”vì quê quán là Bình Dương thiệt.
Đó là xin phép giới thiệu cái quá khứ trong đời một chút để bây giờ mình ôn lại những tháng năm quí thầy cô đổi passport làm con của Phật, lấy họ Thích Ca. Từ khi làm tu sĩ rồi, như đã bước qua một đời sống mới. Thầy Tuệ Chân, sư cô Phúc Trí gặp thầy Thiền Chủ rất sớm, từ khi thầy Thiền chủ còn ở trên thành phố Beaverton, tiểu bang Oregon. Nhưng khi phát tâm muốn xuất gia, thầy Thiền Chủ khuyên nên về Việt Nam xuất gia với HT. TT, có thể vì bấy giờ thầy Thiền chủ mới qua Mỹ, chưa có điều kiện lập giới đàn làm lễ xuất gia. Có thể là năm 1998.
Tới năm 1999, thầy Thiền chủ về Cali. Thiền đường bấy giờ chỉ là một căn nhà tiền chế có 3 phòng ngủ, phòng khách làm thiền đường, pho tượng Phật Thích ca cầm cành hoa sen, Thầy đã mang qua từ Việt nam, sau này chính là pho tượng ngay chánh điện của Tổ đình hiện nay. Chính tại thiền đường ở thành phố Santa Ana này, thầy Không Chiếu đươc xuất gia với sự chứng minh thêm của HT. GN.
Tới năm 2002, thành lập được thiền viện ở Riverside này, tất cả thầy trò dời về đây, lúc đó chỉ có 3 vị xuất gia. Thiền viện lúc mới mua, chỉ có ngôi nhà, chung quanh hơn 4 mẫu đất hoang, chỉ là đất và đá, cỏ hoang. Bốn thầy trò dang nắng như ở nhà quê vậy.
Tới năm 2004, tháng 11, thêm được 3 vị mới xuất gia trong chuyến hành hương Ấn độ với thầy Thiền chủ. Đó là thầy Không Như, cô Hạnh Như và Triệt Như. Tính ra từ khi gặp thầy tới khi xuất gia, mình đã qua 10 năm tu học với thầy và đã có vài kinh nghiệm. Thầy có vài lần bảo xuất gia, mà sao trong tâm còn chần chờ, tuy mình đã ăn chay trường từ 5 năm trước khi gặp thầy. Thầy Không Như cũng vậy, lúc đó là ông Minh Lý, lúc 60 tuổi, thầy bảo xuất gia đi, ông Minh Lý cười: dạ chưa. Lúc 70 tuổi, thầy lại nhắc: xuất gia đi. Lại: chưa nữa. Một hôm, ông Minh Lý tuyên bố:
- Khi nào cô Từ Tâm Thảo xuất gia, thì con xuất gia!
Cả lớp cười rộ lên. Mình hỏi:
- Chắc không?
Ông Minh Lý :
- Chắc!
Sau này, thầy Thiền chủ kể:
- Ông Minh Lý mặc áo tràng vào gặp riêng thầy, đảnh lễ thầy rồi thưa:
“Bây giờ con 80 rồi, con xin xuất gia, thầy có chê con không thưa thầy?”
Như vậy nên năm đó 3 người xuất gia một lượt ở Ấn Độ.
Có thêm một chuyện vui vui nữa. Một lần, thầy Không Như và mình theo Thầy lên San Jose có khóa tu. Một ông thiền sinh, là võ sư đang có một võ đường, nhân giờ nghỉ, ông nói nhỏ với mình:
- Hồi xưa, tôi không bao giờ dám đứng gần ông thầy Không Như.
- Sao vậy? Ông có biết thầy Không Như từ trước à?
- Hồi xưa. Tôi là đàn em, không dám tới đứng gần ổng. Sợ ổng lắm!
Mình nhìn lại thầy Không Như, đang cười khà khà kìa, có gì mà người khác không dám đứng gần? Nhìn kỹ thì thấy cặp chân mày tướng, xếch lên, khi quắc mắt lên, chắc thiên hạ đứng tim. Bây giờ thì lông mày trắng hết rồi, miệng thì cười mất một cái răng, nên thấy hiền queo thôi. Một lần, mùa đông, ở tổ đình, cũng lạnh lắm, thầy Không Như bước ra ngoài vườn, thở ra khói sương. Mình hỏi thầy:
- Thầy Không Như ơi, ngày xưa nghe nói thầy hét ra lửa, phải không?
Thầy cười ha ha.
- Sao bây giờ thầy thở ra khói vậy?
Thầy lại cười ha ha nữa.
Cả hai thầy Không Chiếu và thầy Không Như rất thích lái xe. Thầy Tuệ Chân lại không thích, bất đắc dĩ lắm, mới lái thôi. Còn ba cô ni không ai biết lái xe, nên lâu lâu cần đi bác sĩ hay đi chợ, thường nhờ hai thầy đưa đi, và hai thầy đều vui vẻ gật đầu. Tuy vậy, cả hai vị lái xe kiểu “nhà binh”, nên mình có khi phải mang theo thuốc, nếu thắng xe hoài thì lén uống thuốc cho đỡ mệt. Nhất là thầy Không Chiếu lái xe nổi tiếng, mà thầy có trí nhớ rất tốt. Đi đâu chỉ một lần thôi, lần sau thầy nhớ đường, không cần bản đồ.
Có một lần, cả tăng đoàn cùng đi, xe van thầy Không Chiếu lái. Thầy Không Như đáng lẽ ưu tiên ngồi băng trước cạnh người lái, chỗ đó xem như dành cho thầy Thiền chủ nếu có mặt. Nhưng thầy Không Như dành ngồi băng sau cùng, nhường cho ba cô ngồi hai băng trên (dân học trường tây có khác!). Hai cô lại nhường cho mình ngồi băng trước. Xe chạy băng băng trên đường, vùng nhà quê có khi đường đất, dằn lên dằn xuống. Tới khúc quanh co ẹo qua ẹo lại, ba chị em không ai dám nói gì hết, lo định tĩnh tâm mình. Nhìn xuống sau xe, thấy thầy Không Như lắc qua lắc lại, miệng thì cười, la lớn:
- Thầy Không Chiếu ơi, sao tui giống ngồi trên tàu quá vậy thầy?
Thầy Không Chiếu vẫn tỉnh bơ, không thay đổi vận tốc xe.
Có một lần khác, Thầy Thiền chủ cần đi đâu đó, có thể ra phi trường, thầy Không Chiếu lái chiếc xe nhà của thầy đưa đi. Mình ngồi băng sau một mình. Cũng tới khúc đường quanh co, giống như đường đèo, mặc dù hai bên là đất đá, không có vực sâu, băng ghế sau cũng ẹo qua ẹo lại, mình lấy thuốc ra uống đỡ một viên, tay thì ghì băng ghế cho bớt nghiêng ngả. Thầy Thiền chủ chịu đựng một hồi, thầy nói nhỏ:
- Bớt ga lại đi Không Chiếu!
Thầy Không Chiếu trả lời ngay:
- Bớt ga không được thầy ơi!
Mình không biết lái xe nên cũng không biết lúc đó có thắng bớt lại được hay không? Các bạn thử tưởng tượng mình ngồi trên một cái xe chạy phăng phăng mà không có cái thắng, thì cứ nhắm mắt lại, để cho nó chạy tới đâu thì chạy.
Đó là mấy mẫu chuyện vui vui khi nhớ tới hai thầy.
Còn nữa. Thầy Không Như thích trồng cây lắm. Thầy có trồng một dàn bầu, mỗi ngày tự xách thùng nước ra tưới. Những chỗ khác thường có hệ thống tưới chung. Dàn bầu tốt tươi, thầy vui lắm. Có lần, thầy ra vườn thăm dàn bầu, vô nhà khoe lớn: “ Mỗi lần tui ra thăm là có trái bầu mới, tui nói với nó: “- Sao có nhiều bầu vậy?” Một hôm thầy bị vấp té mà không ai hay. Thầy Thiền chủ biết, quở thầy Không Như:
- Ông không được xách thùng nước tưới cây nữa!
Thầy Không Như dạ nhỏ xíu. Đi ra xa, thầy lẩm bẩm:
- Không được tưới cây nữa, thà chết sướng hơn.
Khi lớn tuổi rồi, thầy Không Như vẫn thỉnh thoảng lái xe ra thùng thơ để lấy thơ từ. Ở vùng đồi núi, mỗi nhà không có hộp thư riêng. Thùng thơ chung ở xa, cách mấy cây số. Thầy Thiền chủ biết, lại trách thầy Không Như:
- Ông lớn tuổi rồi, không được lái xe nữa.
Thầy Không Như, chắc lại thêm chịu đựng trong đầu:
- Không được lái xe, thà chết sướng hơn!
Bây giờ cuối cùng, thầy Không Như còn một cái laptop. Thỉnh thoảng thăm hỏi bạn bè. Một lần, thầy lại bị trách:
- Ông không nên liên hệ trở lại quá khứ, lo tu thôi. Coi chừng tôi tịch thu cái laptop của ông đó! Hay là ông muốn tôi trả ông về nhà?
Thầy Không Như buồn hiu, chắc có nói thầm:- Thà chết sướng hơn!
Mà thật vậy, thầy thường nói: “ Tui xuất gia rồi, sống hay chết, tui cũng ở thiền viện thôi!”
Cái khí khái của thầy, mình vẫn ghi khắc trong tâm. Mình xuất gia rồi, thì sống hay chết cũng ở thiền viện thôi. Đó là nhà của Phật, nhà của bá tánh. Ăn của ngàn nhà, ở cũng của ngàn nhà. Làm việc của ngàn nhà.
Tuy nhiên cuối đời, các con của thầy rước thầy về quê. Sức khỏe đã yếu rồi mà nghe kể thầy thường đòi về thiền viện. Các con của thầy không thể chìu ý vì ở miền bắc nước Mỹ bay xuống miền nam cũng không gần. Nghe kể lại ước muốn cuối đời của thầy mà không được toại nguyện, ai lại không chạnh lòng. Nhưng bây giờ, thầy Không Như ơi, thầy đang được về tổ đình rồi đó. Và thầy chắc đã gặp gỡ thầy Thiền chủ và ba huynh đệ rồi. Ở đâu đó, năm vị, đủ người để thành lập “gánh hát” rồi đó nha.
Lại cũng chuyện về thầy Không Như nữa. Thầy thường nói: “Hồi xưa tui với ông thầy là bạn, mà bây giời tui phải lạy ổng làm thầy.” Vừa nói vừa mở to mắt như muốn “hù” mình rồi cười tự hào, ý nói tui như vầy nè mà phục ông thầy tới mức đó, mấy cô nhằm nhò gì, bị quở là phải rồi.
Thầy Tuệ Chân và thầy Không Chiếu ít nói hơn, nhất là thầy Tuệ Chân nghiêm lắm, nên không có chuyện vui nào kể lại. A, có một chuyện. Một lần, sau khóa tu có đông thiền sinh, buổi bế giảng xong là thọ trai chung. Thiền sinh bày một dãy bàn dài, ghế ở đầu bàn ngồi chính giữa là dành cho thầy Thiền chủ, hai hàng bên là tăng đoàn và thiền sinh. Ngồi xuống yên chỗ rồi, ủa sao quí thầy đâu mất, nhìn xuống cuối hàng, phía đầu bàn xa tít là ba thầy đang an vị. Cuối bữa ăn, mình gặp quí thầy, nói:
- Đã sắp chỗ của quí thầy là ngồi hai bên thầy lớn mà!
Thầy Tuệ Chân cười:
- Ngồi bên cạnh mặt trời, nóng lắm cô ơi!
Vậy là cả ba “người hùng” đều sợ “mặt trời”.
Đó là nhắc lại chuyện quí thầy, còn quí cô thì dĩ nhiên là lúc nào cũng vui, nhưng không có gì đáng kể hết. Sư cô Phúc Trí, sư cô Hạnh Như đều hiền lành, lo tất cả việc trong nhà bếp, mỗi khi đi xa về, mình lẩn quẩn xuống bếp, hai cô xua mình đi chỗ khác, nói: Cô lo việc của cô đi! Thành ra suốt bao nhiêu năm, mình quên việc nấu nướng. Nói thiệt nha, mình mới được xuống bếp một mình là từ ngày xuất hiện con corona virus thôi. Hai năm nay mới làm chủ cái nhà bếp! Càng biết ơn người nấu bếp cho mình ăn bao lâu nay.
Mỗi khi đi xa về, hai sư cô làm “tiệc” đãi. Rong biển, cuốn với rau thơm, củ sắn tàu hủ xào v.v...chấm nước tương ớt. Có khi nấm tràm kho mặn ăn với cơm, vì hai cô biết mình thích món nấm tràm. Sư cô Phúc Trí lặn lội kiếm cho được nấm tràm, nhờ bà con ở Việt Nam mua, lựa thứ lớn ngon, gởi bưu điện qua, để dành tới khi mình về mới đem ra kho tiêu cho cả tăng đoàn thưởng thức. Mới hôm nào đây, mở tủ ra, chợt cầm lên một gói nấm tràm khô, mình ngẩn ngơ bồi hồi.
Mình đi xa thiền viện quanh năm, chỉ có mặt mấy ngày rồi xách hành lý đi mất. Mỗi khi về, có chai dầu gió, hủ dầu cù là, gói kẹo ho, hay hộp sâm, thường chia hai cô xài, vì đều lớn tuổi, chỉ cần bấy nhiêu thôi. Ba chị em, cứ xoay vần nhau mà xoa dầu, khi cảm cúm. Tình thân thiết còn hơn ruột thịt. Lại còn thông cảm nhau hơn nữa vì cùng chung một lý tưởng.
Thầy Không Như, thầy Không Chiếu lại là bạn của thầy lớn khi còn trẻ, chưa xuất gia. Ba vị lại cùng chung “nhập thất bất đắc dĩ” một thời gian dài, 13 năm, 14 năm, hết cả tuổi thanh xuân.
Có lẽ vì thế mà trong nghĩa thầy trò, có tình bạn thân thiết nữa.
Có lần, nghe bên ngoài cười:
- “Không biết sao dưới trướng của thầy toàn là “lão tướng” không vậy?”.
Thầy đôi khi chắc cũng lo, thấy tia mắt của thầy lớn nhìn xuống đám học trò “lão tướng”, mình làm gan, biện bạch:
- Thưa thầy, tăng đoàn mình lớn tuổi thiệt, chưa giỏi như ý thầy, nhưng mà chúng con hài hòa với nhau, chưa bao giờ có ai phiền ai hết. Thầy từng nói mục tiêu con đường tu hướng tới là hài hòa. Như vậy, chúng con tu cũng được được rồi!
Thầy cười, như vậy là thầy đã tha cho 6 “lão tướng” cái tội “lỡ già”. Mà “chủ tướng” cũng “lỡ già” nên chắc dễ thông cảm nhau.
Hôm nay nhắc lại chuyện đời xưa, mới có mấy năm thôi, mà sao lâu như cả trăm năm vậy. Ngày vui qua mau. Hai mươi năm. Chưa kịp mừng ngày kỷ niệm hai mươi lăm năm thì rủ nhau đi hết. Mùa thu đang tới, rồi mùa xuân, rồi lại mùa thu...Bây giờ, chỉ còn hai chiếc lá vàng. Hắt hiu trên cành.
Thiền viện ngày 3- 11- 2021
TN
SOURCES OF HAPPINESS
Article 34. The AUTUMN in HUMAN LIFE
These past few days, the air has begun to turn cool. Some days it was warmly sunlit, the sky was a clear and gentle blue; yet some morning it veiled in mist. In the front yard stands a tree. Last spring it burst into pure white blossoms. Now its leaves have deepened into a rich crimson. Slanting rays of the morning sun set them ablaze with color. Through another window, leaves on several trees have softened into a pale lemon yellow while in spring time, they were covered with light violet blossoms along every branch. Grasses, trees, flowers, and leaves in each season carries its own beauty, harmonizing naturally with blue sky and white clouds. Every spring, they tender young leaves unfurl beside white peach blossoms. In summer, leaves wither under the blazing sun. Then, they fall and carpet the ground after some autumn rains, or during the blustering winds at the season end. It seems that the death of leaves is the most poetic of all. It seems only leaves, as they turn yellow and red, drift and spiral through the air, tracing a few gentle arcs with the wind, light and free. How beautiful is the way of taking leave of every leaf!
Top of Form
Bottom of Form
I remember a poem I learned by heart back in elementary school:
“Autumn along the tropical almendrón tree branches,
Two yellow leaves remain only.”
Y’all, only two yellow leaves remain.
Long ago, the original monastic community of the Sunyata Patriarchal Monastery consisted of seven members; now, only two yellow leaves remain. You can see them in the photograph, taken in spring, on March 3, 2008. At the center stands the Sunyata Abbot. On the Abbot’s right is Venerable Tuệ Chân, followed by Venerable Không Chiếu, and at the far right, Venerable Không Như. On the Abbot’s left are Venerable Sisters Phúc Trí, Triệt Như, and Hạnh Như.This was the first monastic community, also the central Sangha, which resided permanently at the Patriarchal Monastery. All of them were still present in full participation up to the 20th Anniversary of the Dharma propagation, celebrated on February 22, 2015.
The Abbot was supported by four unshakable pillars who stood shoulder to shoulder with him, firmly steering the boat across the vast ocean, never once leaving his side throughout twenty years.
Venerable Tuệ Chân acted as Deputy Abbot, since the Abbot was frequently away on Dharma propogating journeys.
Venerable Không Như guided the practice of Sunyata Qigong.
Venerable Không Chiếu guided Zen meditation as the Dharma Preceptor.
Venerable Nun Phúc Trí oversaw the nuns’ community.
In this original community, Venerable Không Như (1925) was the eldest, then Venerable Không Chiếu (1927), then our Abbot Master (1929), Venerable Tuệ Chân (1935); after the Venerables was Venerable Nun Hạnh Như (1937), Venerable Nun Phúc Trí (1939) and Venerable Nun Triệt Như (1941).
Today, I would like to recall the past once again just because later generations of practitioners may not be aware of this first Sangha. Why did I regard them as the four pillars I so admired? That admiration may well have been subjective. When I first stepped into the Master’s classes, I was still a layperson, with a worldly mind. At that time, I saw the Master’s four disciples as four “heroes.” The previous generation or the generation of the Venerable Masters was the one in which nearly all young men were soldiers. After completing university, everyone was required to join the military, either at the Thủ Đức Officers Training School or the Đà Lạt Military Academy. Those who committed themselves to a professional military career trained at the Đà Lạt Military Academy, while those called up through reserve mobilization were sent to the Thủ Đức Officers Training School. Venerable Không Như, it was said, graduated top of his class from a cohort at the Đà Lạt Military Academy, and eventually rose to the rank of Colonel in the Armored Corps. Venerable Không Chiếu also graduated from the Đà Lạt Military Academy and likewise attained the rank of Army colonel. Venerable Tuệ Chân was a major in the Air Force. On one occasion, a practitioner, a figure from another Buddhist lineage, came to “enlist” under our Abbot Master. Everyone gathered around him and asked,
-“How did you know about this place? What brought you here?
He smiled and said, “I saw that everyone under this master’s command were all ‘fierce tigers,’ so I came.”
Only then did I begin to vaguely understand the past lives of the venerables. They simply lived in attuning to circumstances forced upon them. Yet at heart they were genuinely good and kind people, always helping the local people, and for that they were loved and deeply appreciated. The fourth figure was Venerable Nun Phúc Trí. She was simple and gentle, always smiling, smiling so softly that no one ever heard a sound. It was said that when she was young, she was known as “the beauty of Bình Dương,” for Bình Dương was truly her hometown.
This brief introduction of their former lives is offered simply as a way to look back now on those years when the venerable monks and nuns changed their “passports,” becoming the children of the Buddha and taking the surname Thích Ca. From the moment they became monastics, it was as if they had crossed into an entirely new life. Venerable Tuệ Chân and Venerable Nun Phúc Trí met the Abbot Master very early on, back when he was still living in the city of Beaverton, Oregon. However, when they aspired to ordain, the Abbot Master advised them to return to Vietnam to receive ordination under Most Venerable T.T. Perhaps at that time, having only recently arrived in the United States, our Abbot Master did not yet possess the conditions necessary to establish a formal ordination platform. This was likely around the year 1998.
By 1999, the Abbot Master moved to California. At that time, the meditation hall was nothing more than a prefabricated house with three bedrooms. The living room served as the meditation hall, where a statue of Buddha Shakyamuni holding a lotus branch, brought over by the Master from Vietnam, was placed. This very statue would later become the main Buddha image in the central hall of the Sunyata Patriarchal Monastery as it stands today. It was in the meditation hall, located in Santa Ana, that Venerable Không Chiếu received ordination, with the additional authorization of Most Venerable GN.
By 2002, the meditation monastery in Riverside was established, and all the Master’s disciples moved there. At that time, there were only three monastics in residence which consisted of just a single house, surrounded by over four acres of uncultivated land, mostly soil and rocks, with wild grass. The Master and his three disciples worked in the sunlight together as if they were in the rustic countryside.
In November 2004, three more disciples took ordination during a pilgrimage to India with the Abbot Master. They were Venerable Không Như, Venerable Nuns Hạnh Như, and Triệt Như. From the time I first met the Master until my own ordination, I had spent ten years training under him and had accumulated some personal experience. The Master had suggested ordination several times, yet my mind remained hesitant, even though I had been a strict vegetarian for five years before meeting him. Venerable Không Như had a similar story. At that time, he was Mr. Minh Lý, sixty years old. When the Master first suggested ordination, he laughed and said, “Not now, Master.” At his seventy age, the Master reminded him again, “It’s time to ordain.” Again he replied, “Not now. Master.”
Finally, one day, Mr. Minh Lý declared, “Whenever Ms Từ Tâm Thảo ordains, then I will!”
The whole class burst out laughing.
I asked, “Are you sure?”
Mr. Minh Lý replied, “Absolutely!”
Later, the Master recounted:
“Mr. Minh Lý, in his lay robe, came to see me privately. After prostrating, he said:
‘I am now eighty years old, Master. I wish to ordain. Will you have no objection?’”
Thus, in that year, the three disciples took ordination together during the pilgrimage to India.
Here’s another amusing story. Once, Venerable Không Như and I accompanied the Master to San Jose for a retreat. During a break, a lay practitioner, who was a martial arts teacher with his own school, leaned over and whispered to me:
- “Back in the day, I never dared stand near Venerable Không Như.”
- “Why not? Did you know him before?”
- “Back then, I was his junior. I didn’t dare go near him. Very afraid of him!”
I looked again at Venerable Không Như, laughing heartily there—what was there about him that would make people afraid to stand close? Looking more carefully, I noticed his eyebrows slanting upward like a military general’s ones. He used to glare, it must have made anyone’s heart skip a beat. Now, though, his eyebrows have all turned white, and he’s missing a tooth when he smiles, so he looks nothing but gentle and friendly.
Once, in winter at the Sunyata Patriarch’s Monastery, it was bitterly cold. Venerable Không Như stepped out into the garden, his breath turning into mist in the air. I asked him:
-“Venerable Không Như, I heard that in the old days you breathed fire, didn’t you?”
He burst out laughing. Hahahaha!
-“But how come now you’re breathing out smoke?”
Again, he loudly laughed. Hahahaha!
Both Venerable Không Chiếu and Venerable Không Như did love driving. But Venerable Tuệ Chân didn’t at all. He drove only when absolutely necessary. As for the three nuns, none of them could do it so whenever they need to see a doctor or go grocery shopping, they used to ask either of the two Venerables to give them a ride, and both always agreed cheerfully. That said, both of them drove in a very “military” style, so sometimes I had to bring motion-sickness medicine with me. If the braking got too frequent, I quietly took some pills to keep myself from getting too exhausted. Venerable Không Chiếu was especially well-noted for his driving with an excellent memory. Once he has been somewhere just a single time, he remembered the route and never needed a map again.
Once, the entire sangha traveled together in a van driven by Venerable Không Chiếu. Venerable Không Như should normally have taken the front passenger seat beside the driver. That seat was reserved for the Abbot Master when he was present. But Venerable Không Như chose to sit all the way in the back, yielding the three nuns in the two middle rows (very French-school manners of him, really!!). The two Venerable Nuns then insisted that I should take the front seat instead. The van sped along, through rural areas where the roads were unpaved, jolting up and down. When we reached a stretch of winding, twisting road, the three of us didn’t dare say a word, each silently trying to steady our minds. Glancing toward the back of the van, I saw Venerable Không Như swaying left and right, but he laughed broadly, and called out loudly:
“Venerable Không Chiếu, why does it feel like I’m riding on a boat?”
Top of Form
Bottom of Form
Ven Không Chiếu remained utterly calm, without easing off the accelerator.
On another day, the Abbot Master needed to go somewhere, perhaps to the airport, and Venerable Không Chiếu drove him in his own car. I was sitting alone in the back seat. Once again, we reached a serpentine section of road, almost like a mountain pass. Even though there were only rocks and earth on both sides, with no steep drop, the back seat still swayed from side to side. I took out my medicine and swallowed a pill, gripping the seat tightly to keep from being tossed around. After enduring it for a while, the Master spoke softly: “Slow down a bit, Không Chiếu.” Venerable Không Chiếu replied at once: “Oh! I can’t take it a little slower, Master!”
I don’t know how to drive, so I had no idea whether it was actually possible to reduce the speed at that point or not. My friends, just imagine sitting in a car hurtling along with no brakes. What else can you do but close your eyes and let it go wherever it can.
Those are just a few lighthearted stories that come to mind when I think of the two venerable monks. Some more. Venerable Không Như loved gardening. He once grew a gourd trellis, and watered it himself every day by carrying buckets of water. The other areas were sprinkled by a shared irrigation system. The gourd vines flourished, lush and green, which made him absolutely delighted. One day, after checking on the vines, he came back into the house and proudly announced, “Every time I go out to look, there’s a new gourd! I told them, ‘Why are there so many ones?’” Then one day, he tripped and fell without anyone noticing. When the Abbot Master found out, he scolded him:
-“You’re not allowed to carry water buckets to feed the plants anymore!”
Venerable Không Như replied softly, “Yes…” But as he walked far away, he mumbled under his breath, “ If I can’t water the plants anymore, I might as well die happy”.
As he grew older, Venerable Không Như would still occasionally drive out to the communal mailbox to collect the mail. In the hilly countryside, each household doesn’t have its own mailbox. Instead, there is a shared one located far away, around several kilometers from the monastery. When the Abbot Master found out, he warned Venerable Không Như again:
- “You’re getting old now. You shouldn’t be driving anymore.”
Venerable Không Như, clearly swallowing yet another enduring, muttered to himself:
- “If I can’t drive anymore, I might as well die happy!”
And finally, Venerable Không Như still kept a laptop just to sometimes check in on his old friends. One day, he was reprimanded again:
- “You shouldn’t keep reaching back into the past. Just focus on your practice. Watch! I might confiscate it. Or do you want me to send you back home?”
Venerable Không Như looked utterly dejected. He possibly murmured to himself: “I might as well die happy!”
But truly, the Venerable often said: "I’ve gone monastic; whether I live or die, I remain here in the monastery!"
I still carry his straightforward spirit deep in my heart. Once we’ve got ordained, either we’re alive or dead, we stay here in the communal sangha. This is the Buddha’s house, the house of the people. We eat from the offerings of countless households, we dwell in a place that belongs to all people, and our work serves all people.
However, toward the end of his life, his children brought him back to his hometown. His health was weakened, yet he often expressed a desire to return to the monastery. His children could not fulfill that wish, as traveling from the northern part of the U.S. to the south was no small distance.. Everyone feels touched when hearing of his last wish but being unable to grant it naturally. But now, Venerable Không Như! You have returned to the Sunyata Patriarchal Temple. Surely by now, you have met with the Abbot Master and the three elder Dharma brothers. Somewhere, the five of you are together again, enough to form your own “troupe,”, don’t you?
Ah! One more story about Venerable Không Như. He often said:
“Back in the day, I was the Master’s friend, and now I have to prostrate myself before him as my teacher.” As he said this, he opened his eyes wide like he was trying to spook me, then laughed proudly, implying: “Look at me. I’m awesome like this but I admire the Master to the max! And you ladies, always full of nonsense. No wonder you got admonished.”
Venerable Tuệ Chân and Venerable Không Chiếu were much quieter, especially the former who was very strict; so there weren’t many funny stories about them.
Well… actually, there was one.
Once, after a retreat with a large number of practitioners, the closing ceremony was followed by a communal meal. The lay practitioners had set up a long row of tables. The central seat at the head of the tables was reserved for the Abbot Master. On his both sides firstly were for the monastics, then the practitioners.
Everyone settled in. But hold on… Where did the monks go?
Looking all the way down to the far end of the tables, there they were! The three all were sitting way overthere.
After the meal, I ran into them and said,
“Hey, your seats were arranged to be right next to the Master!”
Venerable Tuệ Chân smiled and said,
“Yup! Sitting next to “ the sun” is so hot, you know!”
So it turns out all three of those “heroes” were afraid of the “sun.” ☀️😄
Top of Form
Bottom of Form
That’s some reminiscing about the venerable monks. As for the venerable nuns, well, they were easygoing as always, but nothing particularly dramatic to tell.Venerable Nuns Phúc Trí and Hạnh Như were both kind and gentle by nature, quietly took care of everything in the kitchen. Every time I returned from a teaching trip, I’d wander down there, but I was often shooed away by the two of them: “Go care of your own assignments!” And just like that, year after year, I completely forgot how the cooking. Frankly, I didn’t truly have the kitchen to myself until the coronavirus showed up. Only then, after all those years, I did finally become the “master” of the kitchen. How deeply grateful I am to those who cooked for me, day after day, for so many years
On those occasions, the two nuns would prepare a little “feast” to welcome me back, fresh herbs, stir-fried jicama and tofu wrapped in seaweed dipped in soy sauce with chili. Sometimes there would be braised tràm salted mushrooms served with cooked rice because they knew how much I loved that dish. Nun Phúc Trí went out of her way to find those mushrooms, asking her relatives back in Vietnam to buy them, carefully selecting the big ones of best quality, then mailing them all the way over. She saved them especially for my return, so she could braise them with black pepper for the whole sangha to enjoy together. Just the other day, I opened the cupboard and happened to pick up a packet of dried tràm mushrooms. I stood there, dazed and deeply moved.
I was away from the monastery most of the year, only around there for a few days at a time before picking up my luggage and heading off again. Each time I returned, I could bring back a bottle of medicated oil, a jar of cajeput oil, a pack of cough drops, or a box of ginseng, and usually shared them with the two nuns. We were all getting on in years; that was really all we needed.The three of us used to take turns rubbing medicated oil on one another whenever someone caught a cold. The bond between us felt closer than blood ties, made even deeper by understanding that we were walking the same path, sharing the same aspiration.
Venerables Không Như and Không Chiếu had been close friends of the Master when they were young, long before their monastic ordination. The three of them also together endured
a prolonged, “forced retreat” of thirteen, fourteen years that consumed nearly all of their prime.
Perhaps because of that, beneath the master-disciples bond, there remained a closeness of true friendship. Once, I heard laughter from outside:
- “Why is it that under our Master-Commander-in-Chief are only ‘old generals’?”
Sometimes our Master must have worried. Seeing his sharp gaze fell on the “old-general disciples”, I braved a reasoning:
-“ Yes, Abbot Master, our sangha may be elderly, and not yet as skillful as you wish, but we get along well, never causing trouble for one another. You’ve said that the goal of the path is harmony. So by that, we are doing well in the practicing!”
Our Master laughed; so, he had pardoned the six “old generals” for their “crime of being past their prime.” And since the “commander-in-chief” himself was also pretty “long in the tooth,” they all could easily sympathize with one another.
Today, recalling stories from the old days which were only some years ago; yet it feels like endlessly distant. Joyful days passed so quickly! Twenty years gone! There wasn’t even the chance to celebrate the twenty-fifth anniversary before everyone had drifted away. Fall is coming, then spring, then autumn again. And now, only two yellow leaves remain, lonely and thinly clinging to the branch.
Bhikkhuni Thích Nữ Triệt Như
Sunyata Monaster, Nov 3, 2021
English version by Ngọc Huyền