THIỆN PHÚC
LƯỢC GIẢI VỀ
QUY NGƯỠNG TÔNG
(A BRIEF SUMMARY OF
THE KUEI-YANG SCHOOL)
SƠ LƯỢC VỀ QUY NGƯỠNG TÔNG-VIET
SƠ LƯỢC VỀ QUY NGƯỠNG TÔNG-ANH
Copyright © 2026 by Ngoc Tran. All rights reserved.
No part of this work may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopying and recording, or by any information storage or retrieval system without the prior written permission of the author, except for the inclusion of brief quotations. However, staff members of Vietnamese temples who want to reprint this work for the benefit of teaching of the Buddhadharma, please contact Ngoc Tran at (714) 778-2832.
Mục Lục
Mục Lục
Lời Đầu Sách
Phần Một: Sơ Lược Về Đạo Phật & Thiền Phật Giáo
Chương Một: Đức Phật & Sự Khai Sinh Của Thiền
Chương Hai: Đại Cương Về Thiền Định
Chương Ba: Thiền Trong Thời Sơ Kỳ Phật Giáo
Phần Hai—: Sơ Lược Về Thiền Tông Ấn Độ Từ Sơ Tổ Ma Ha Ca Diếp Đến Tổ Bồ Đề Đạt Ma
Chương Bốn: Thiền Tông Ấn Độ
Chương Năm: Tổng Quan Về Dòng Truyền Thừa & Hai Mươi Tám Tổ Trong Thiền Tông Ấn Độ
Phần Ba: Sơ Lược Về Thiền Tông Trung Hoa Từ Sơ Tổ Bồ Đề Đạt Ma Đến Lục Tổ Huệ Năng
Chương Sáu: Sơ Lược Về Thiền Tông Trung Hoa
Chương Bảy: Sáu Vị Tổ Đầu Tiên Của Thiền Tông Trung Hoa
Chương Tám: Dòng Thiền Nam Tông Thời Lục Tổ Huệ Năng
Phần Bốn: Quy Ngưỡng Tông Khởi Nguồn Từ Thiền Phái Hoài Nhượng 107
Chương Chín: Tổng Quan Về Thiền Phái Hoài Nhượng & Khai Tổ Thiền Phái Nầy
Chương Mười: Sơ Lược Về Các Sơ Tổ Tiền Phong Của Quy Ngưỡng Tông
Phần Năm: Quy Ngưỡng Tông Phát Triển Tại Trung Hoa
Chương Mười Một: Thiền Sư Quy Sơn Linh Hựu: Khai Tổ Quy Ngưỡng Tông Tại Trung Hoa
Chương Mười Hai: Thiền Sư Ngưỡng Sơn Huệ Tịch: Đồng Khai Tổ Quy Ngưỡng Tông Tại Trung Hoa
Chương Mười Ba: Sơ Lược Về Quy Ngưỡng Tông & Thiền Pháp Của Tông Phái Nầy
Chương Mười Bốn: Quy Ngưỡng Tông Đời Thứ Hai Tại Trung Hoa
Chương Mười Lăm: Quy Ngưỡng Tông Đời Thứ Ba Tại Trung Hoa Tính Từ Thiền Sư Quy Sơn Linh Hựu
Chương Mười Sáu: Quy Ngưỡng Tông Đời Thứ Tư Tại Trung Hoa Tính Từ Thiền Sư Quy Sơn Linh Hựu
Chương Mười Bảy: Quy Ngưỡng Tông Đời Thứ Năm Tại Trung Hoa Tính Từ Thiền Sư Quy Sơn Linh Hựu
Chương Mười Tám: Thay Lời Kết Cho Quyển Sách Nhỏ Có Tựa Đề “Lược Giải Về Quy Ngưỡng Tông”
Tài Liệu Tham Khảo
Lời Đầu Sách
Thiền tông, Phật Tâm tông, hay Vô Môn tông, được Tổ Bồ Đề Đạt Ma, Tổ thứ 28 ở Ấn Độ, mang vào Trung Quốc. Thiền được coi như là một trường phái quan trọng của Phật giáo tại Trung Hoa. Đây là sự tái tạo độc đáo những tư tưởng trong kinh Phật trong lần kết tập kinh điển lần thứ tư. Ba lần kết tập trước đã sản sinh ra bộ luận A Tỳ Đạt Ma, giáo lý Đại Thừa, và giáo điển Mật tông. Thiền tông gần như đồng thời với giáo lý Mật tông, và cả hai có nhiều điểm rất tương đồng. Tổ Bồ Đề Đạt Ma đến Trung Hoa vào khoảng năm 470 và trở thành người sáng lập ra phái Mật Tông và Thiền Tông ở đây. Người ta nói ngài đã hành thiền trước một bức tường của Thiếu Lâm tự trong chín năm. Những đệ tử của Bồ Đề Đạt Ma hoạt động mạnh mẽ ở mọi nơi và đã hoàn toàn chiến thắng các tôn giáo bản địa để rồi cuối cùng Thiền tông được đánh giá rất cao ở Trung Quốc.
Trong Phật giáo, thiền làm công việc của một ngọn đuốc đem lại ánh sáng cho một cái tâm u tối. Nói chung, mỗi tông phái thiền cung cấp cho hành giả với loại ánh sáng của nó, nhưng đều giúp cho hành giả có ánh sáng để thấy được mọi thứ. Giả như chúng ta đang ở trong một căn phòng tối tăm với một ngọn đuốc trong tay. Nếu ngọn đuốc quá mờ, hay nếu ngọn đuốc bị gió lay, hay nếu tay chúng ta không nắm vững ngọn đuốc, chúng ta sẽ không thấy được cái gì rõ ràng cả. Tương tự như vậy, nếu chúng ta không thiền đúng cách, chúng ta sẽ không bao giờ có thể đạt được trí tuệ có thể xuyên thủng được sự tăm tối của vô minh để nhìn thấy bản chất thật sự của cuộc sống và cuối cùng đi đến chỗ đoạn tận được khổ đau và phiền não. Vì vậy, Phật tử chơn thuần nên luôn nhớ rằng thiền chỉ là một phương tiện, một trong những phương tiện hay nhất để đạt được trí huệ trong đạo Phật.
Sau Tổ Bồ Đề Đạt Ma, Thiền được chia làm 5 trường phái chính hay Ngũ Gia Thiền, chỉ cho giáo pháp riêng biệt được giảng dạy từ những truyền thống có liên hệ tới những vị Thiền sư đặc biệt. Ba trong số năm truyền thống này: Tào Động, Vân Môn, và Pháp Nhãn, đi xuống từ dòng truyền thừa được truy nguyên ngược về Thanh Nguyên Hành Tư và Thạch Đầu Hy Thiên. Hai truyền thống kia: Lâm Tế và Quy Ngưỡng, được tiếp nối từ Mã Tổ Đạo Nhất và Bách Trượng Hoài Hải. Quy Ngưỡng Tông, Một dòng Thiền được sáng lập bởi hai đệ tử của ngài Bách Trượng Hoài Hải. Quy là chữ đầu của Quy Sơn Linh Hựu (đệ tử của ngài Bách Trượng). Ngưỡng là chữ đầu của Ngưỡng Sơn Huệ Tịch (đệ tử của ngài Quy Sơn). Ngũ Gia Thiền chỉ giáo pháp riêng biệt được giảng dạy từ những truyền thống có liên hệ tới những vị Thiền sư đặc biệt. Ba trong số năm truyền thống này: Tào Động, Vân Môn, và Pháp Nhãn, đi xuống từ dòng truyền thừa được truy nguyên ngược về Thanh Nguyên Hành Tư và Thạch Đầu Hy Thiên. Hai truyền thống kia: Lâm tế và Quy Ngưỡng, được tiếp nối từ Mã Tổ Đạo Nhất và Bách Trượng Hoài Hải. Tông Lâm Tế về sau này lại sản sanh ra hai nhánh Dương Kỳ và Hoàng Long. Khi mà hai phái sau này được thêm vào Ngũ Gia thì người ta gọi đó là Thất Tông. Vào giữa thế kỷ thứ mười, tông phái nầy sáp nhập vào tông Lâm Tế nên từ đó nó không còn tồn tại như một tông phái độc lập nữa.
Quyển sách nhỏ có tựa đề “Lược Giải Về Quy Ngưỡng Tông” không phải là một nghiên cứu thâm sâu về triết thuyết của Quy Ngưỡng Tông, mà nó chỉ tóm lược về Thiền Phái này, chư Thiền Đức trong Thiền phái này và pháp tu đặc biệt của nó. Phật tử thuần thành nên luôn nhớ rằng mục đích cuối cùng của người tu Phật là giác ngộ và giải thoát, nghĩa thấy được cách nào để thoát ra khỏi vòng luân hồi sanh tử ngay trong kiếp này. Như trên đã nói, vào giữa thế kỷ thứ mười, tông phái nầy sáp nhập vào tông Lâm Tế nên từ đó nó không còn tồn tại như một tông phái độc lập nữa. Mặc dầu Quy Ngưỡng Tông đã tàn lụn hơn cả ngàn năm nay, nhưng những đăïc điểm của giáo pháp Quy Ngưỡng Tông vẫn còn tồn tại. Giáo pháp này vẫn còn vang vọng cho đến ngày nay, hết sức thiết thực, và hữu ích trong tu tập cho thiền giả. Chính vì thế mà mặc dù hiện tại đã có quá nhiều sách viết về Phật giáo, tôi cũng mạo muội biên soạn bộ “Lược Giải Về Quy Ngưỡng Tông” song ngữ Việt Anh nhằm giới thiệu một cách khái quát về thiền pháp của Quy Ngưỡng Tông. Những mong sự đóng góp nhoi nầy sẽ mang lại lợi lạc cho những ai mong cầu có được cuộc sống an bình, tỉnh thức và hạnh phúc.
Cẩn đề,
Thiện Phúc