KINH NHẬP LĂNG GIÀ
Hán dịch: Thiên Trúc Tam Tạng Pháp Sư Bồ Đề Lưu Chi - Đời Nguyên Ngụy
Việt dịch: Tuệ Khai cư sĩ - Phan Rang - Chứng nghĩa: Tỳ Kheo Thích Đỗng Minh
Quyển thứ chín
PHẨM THỨ MƯỜI TÁM: TỔNG
I- Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn muốn trùng tuyên thâm nghĩa kinh này mà nói kệ rằng:
Như mùa hạ cầm thú
Lòng mê thấy sóng tràn
Các cầm thú thích nước
Nước đó không thật chân.
Như vậy chủng tử thức
Thấy cảnh giới động lên
Các chúng sinh ngu dại
Thấy vật mắt có màn (che).
Suy nghĩ, được suy nghĩ
Hay suy nghĩ (năng tư duy) lìa luôn
Thấy Thật đế phân biệt
Biết được giải thoát liền.
Các pháp chẳng bền vững
Hư vọng phân biệt sinh
Hư vọng phân biết trống (không)
Phân biết đó theo nương.
Năm ấm, thức các pháp...
Như bóng cây nước lồng
Như thấy huyễn hóa, mộng...
Trong thức chớ biệt phân.
Huyễn khởi bày máy móc
Mộng, chớp, mây thường luôn
Dứt ba pháp tương tục
Giải thoát được chúng sinh.
Nương các pháp tà niệm
Vậy nên có thức sinh
Tám chín đủ thứ thức
Như sóng trong nước tràn.
Nương pháp huân (tập) chủng tử
Thường buộc thân chắc bền
Lòng lưu chuyển cảnh giới
(Như) Sắt theo từ thạch nương.
Y chỉ các sinh chúng
Lìa các giác, tính chân
Xa lìa các việc làm
Lìa tri, khả tri pháp.
Như huyễn tam muội hành
Sinh ra hạnh Thập địa.
Ông quán pháp tâm vương
Lìa tướng tâm, cảnh, thức
Thì biết lòng chuyển luôn
Liền trụ hằng bất biến.
Trụ cung điện hoa sen
Như tướng cảnh giới huyễn
Trụ thắng xứ đó xong
Được các hạnh tự tại.
Như Ma ni hiện lên
Tác độ chúng sinh nghiệp
Hữu vi, vô vi không (có)
(Diệt) Trừ những tâm phân biệt.
Ngu si vô trí dùng
Như thạch nữ mơ trẻ (con)
Tịch tịnh và vô sinh
Người năm ấm tương tục.
Các cảnh giới nhân duyên
Không hữu và phi hữu
Phương tiện ta nói lên
Không thật tướng như vậy.
Ngu si cho thật chân
Không năng tướng, khả tướng
Tất cả pháp ta thông
Mà tất cả chẳng thông.
Ta có Nhất Thiết Trí
Mà không Nhất Thiết Trí
Phàm phu ngu biệt phân
Tự nói trí thế gian.
Ta chưa từng giác biết
Cũng chẳng giác chúng sinh.
Tất cả pháp duy tâm
Như mao luân, các ấm
Luân tướng rốt ráo không
Chỗ nào có phân biệt?
Vốn vô thỉ sinh vật
Trong các duyên cũng không
Con thạch nữ, hoa không
Hữu vi nếu hay thấy.
Bấy giờ có thể thấy
Thấy pháp mê, trụ liền
Ta chẳng vào Niết Bàn
Chẳng diệt các nghiệp tướng.
Phân biệt thức diệt tan
Đây là Phật Niết Bàn
Pháp tướng chẳng phải diệt
Ngu si vọng phân biệt.
Như nước dữ khô khan
Bấy giờ chẳng sinh sóng
Đủ thứ thức diệt tan
Diệt mà chẳng sinh nữa.
Vô thức tướng và không
Vốn chẳng sinh như huyễn
Có không lìa có không
Các pháp này như mộng.
Ta nói một pháp chân (thật)
Lìa khỏi các giác quán
Cảnh giới diệu Thánh nhân
Lìa thể tướng hai pháp.
Như thấy tướng lửa huỳnh(đom đóm)
Đủ thứ mà không thật
Thấy bốn đại thế gian
Đủ thứ cũng như vậy.
Như nương đá, cỏ, cây
Thị hiện các tướng huyễn
Tướng huyễn kia là không
Các pháp thể như vậy.
Thủ trước khả thủ không
Không giải thoát, không buộc
Như huyễn như lửa hừng
Như mộng, màn trong mắt.
Nếu như vậy thấy thật
Lìa phân biệt cấu xong
Liền trụ định như thật
Thấy ta không ngờ vực.
Trong này không tâm thức
Như ngọn lửa, hư không
Như vậy biết các pháp
Mà chẳng biết một pháp.
Lìa có, không các duyên
Nên chẳng sinh các pháp
Ba cõi mê hoặc lòng
Vậy nên đủ thứ thấy.
Mộng và pháp thế gian
Hai pháp này bình đẳng
Khả kiến cùng tư sinh
Các xúc và cả lượng
Thế gian thân vô thường
Đủ thứ sắc cũng vậy.
Tôn giả nói thế gian
Việc sở tác như vậy
Chủng tử ba cõi lòng
Mê hoặc chưa thấy hiện.
Biết phân biệt thế gian
Không thật pháp như vậy.
Thấy như vậy thế gian
Hay lìa khỏi sinh tử
Sinh và cùng chẳng sinh
Người tu trí tuệ thấy
Diệu cảnh A - ca - ni
Lìa chỗ các hạnh ác.
Thường hành không phân biệt
Lìa các số pháp tâm
Được lực thông tự tại
Đến chỗ những tam muội.
Chỗ đó Chính giác thành
Trong này thành hóa Phật
Các pháp chẳng diệt, sinh
Thể các pháp như vậy
Ứng hóa ức không lường
Ra đời trong thể đó.
Người ngu nghe Phật lý
Như vang chẳng nghĩ bàn
Xa lìa đầu, giữa, cuối
Và lìa pháp có không.
Khắp chẳng động, thanh tịnh
Không các tướng hiện tướng
Thức tính che pháp thân
Tất cả có trong thân
Mê hoặc là huyễn có
Huyễn chẳng phải mê nhân(nhân của mê hoặc)
Mê hoặc pháp tâm không (có)
Chẳng phải chẳng ít có.
Hai pháp buộc tâm nương
A lê gia thức khởi
Thấy như vậy chỉ tâm
Pháp ta như nước bạo.
Như vậy quán thế gian
Bấy giờ các tâm chuyển
Mới là con ta chân
Thành tựu hạnh thật pháp.
Nóng, ướt và đồng, bền (chắc)
Ngu phân biệt các pháp
Phi thật (mà) nghĩ có luôn
Không năng tướng, khả tướng.
Tám thứ vật một thân (?)
Hình tướng và các căn
Ngu phân biệt có sắc
Mê hoặc lưới bao thân.
Các nhân duyên hòa hợp
Ngu si phân biệt sinh
Chẳng biết pháp như vậy
Trong ba cõi chuyển vần.
Các pháp và ngôn ngữ
Là phân biệt (của) chúng sinh
Mà các pháp là không
Như huyễn hóa, như mộng...
Các pháp như vậy xem
Chẳng trụ thế Niết Bàn
Tâm đủ thứ chủng tử
Hiện thấy cảnh giới tâm.
Khả kiến phân biệt sinh
Ngu si ưa hai pháp
Không trí, ái và nghiệp
Là tâm, tâm pháp nhân.
Pháp sinh nương tha lực
Nên nói, pháp tha lực
Nương pháp việc biệt phân
Lòng mê hoặc cảnh giới
Nên phân biệt chẳng thành
Mê hoặc tà phân biệt.
Tâm nương nhân duyên buộc
Vậy nên sinh các thân
Nếu lìa các nhân duyên
Ta nói, chẳng thấy pháp.
Lìa các pháp nhân duyên
Lìa khỏi các tướng pháp
Các pháp, chẳng trụ trong
Ta nói, chẳng thấy cảnh
Như trưởng giả, quốc vương...
Đem đủ loại cầm thú
Tập họp trong đầm hoang
Để bày cho các con.
Ta như vậy các tướng
Đủ pháp tượng trong gương
Nội thân trí là con
Nói lên pháp thật tế.
Như sóng dậy biển cả
Từ nhân duyên gió sinh
Hay khởi dậy hiện tiền
Mà không có đoạn tuyệt.
A - lê - gia thức thường
Nương gió cảnh giới khởi
Sóng nước thức đủ loại
Hưng khởi sinh chẳng dừng.
Tướng năng thủ, khả thủ
Chúng sinh thấy như thế
Các tướng khả kiến không (có)
Mao đạo thấy như vậy
A lê gia thức cùng
Ý và cả ý thức
Năng, khả thủ lìa xong
Ta nói tướng như vậy.
Trong năm ấm, ngã không
Không người, không sinh chúng
Sinh là các thức sinh
Diệt là các thức diệt.
Như trong họa (vẽ) thấp cao
Khả kiến không như thế
Như vậy các vật thể
Tướng như vậy thấy không(có).
Như Càn thát bà thành
Cầm thú khát thích nước
Thấy “Khả kiến” như trên
Trí quán không như vậy.
Lìa tưởng và khả lường (lượng)
Phi quả cũng phi nhân
Lìa năng giác, sở giác
Lìa năng kiến, khả kiến
Giác nương ấm nhân duyên
Không người thấy “Khả kiến”
Nếu chẳng thấy khả kiến
Làm sao tu pháp kia?
Nhân duyên, nhân, thí dụ
Lập ý và nhân duyên
Mộng, Càn thát bà, luân
Ngọn lửa và nhật, nguyệt
Ánh sáng, huyễn vân... vân...
Ta ngăn các pháp sinh.
Như mộng huyễn mê hoặc
(Trống) “Không” phân biệt chúng sinh
Chẳng nương vào ba cõi
Trong, ngoài cũng đều không.
Thấy các hữu chẳng sinh
Mới được Vô sinh nhẫn
Được tam muội Như Huyễn
Và cả Như Ý thân,
Các (thần) thông và tự tại
Lực, đủ thứ pháp tâm.
Các pháp vốn chẳng sinh
“Không”, không thể tướng pháp.
Người mê chẳng hiểu thông
Tùy nhân duyên sinh diệt.
Như ngu si phân biệt
Tâm thấy được tự tâm
Thấy đủ thứ ngoại tướng
Thật Không pháp khả kiến.
Thấy Phật tượng, tướng xương.
Và các Đại lìa tan
Giỏi hiểu tâm hay biết
Trụ trì tướng thế gian.
Thân trụ trì tư sinh (của cải để sinh sống).
Chọn lấy ba cảnh giới
Thức chọn thức cảnh giới
Ý, thức, phân biệt ba.
Phân biệt, khả phân biệt
Cảnh giới có chữ thôi
Chẳng thể thấy pháp thật
Mê chẳng thấy giác kia.
Các pháp không tự thể
Kẻ trí thì giác ngộ
Người tu vậy mới ngưng
Trụ ở chỗ vô tướng.
Như bức vẽ về gà
Ngu quyết gà của ta
Nhu phàm phu dại lấy
Ba thừa là một vậy.
Không những người Thanh Văn
Cũng không Bích Chi Phật
Hình sắc thấy Thanh Văn
Và thấy các đức Phật
Các Đại từ Bồ tát
Thị hiện là Hóa thân.
Ba cõi chỉ là tâm
Lìa hai thứ thể tướng.
Các tướng đó chuyển biến
Thì tức là Chân Như.
Pháp và hành tướng người
Nhật nguyệt quang, lửa rực
Những báu lớn ma ni
Làm việc không phân biệt.
Như vậy pháp Thế Tôn
Như mù thủ mao luân
Như vậy phân biệt pháp
Ngu si hư vọng thân.
Lìa khỏi sinh, trụ, diệt
Và lìa thường, vô thường
“Khả kiến” nhiễm, tịnh bỏ
Như vừng lông trong không.
Như người trúng Lang tảng (một loại cỏ làm thuốc)
Thấy trên đất, hình tượng
Tất cả sắc như vàng
Mà đó chẳng có vàng.
Như vậy người ngu dại
Vô thỉ, pháp nhiễm tâm
Huyễn, ngọn lửa sinh có
Người ngu cho là chân (thật).
Một con (tử) và không con
Biển cả là nhất tử (một con(?))
Cũng là vô lượng tử
Ông quán chủng tử lòng.
Nhất tử như sạch trong
Chuyển thành không chủng tử
Bình đẳng không biệt phân
Khởi tức là sinh tử.
Hay sinh đủ thứ con
Vậy chủng tử gọi tên.
Nhân duyên chẳng sinh pháp
Nhân duyên chẳng diệt pháp,
Sinh pháp chỉ nhân duyên
Tâm phân biệt như vậy.
Ba cõi chỉ giả tên
Thật sự không pháp thể
Quán các pháp thật thể
Mê hoặc ta chẳng ngăn.
Thật thể chẳng sinh pháp
Quán vậy giải thoát liền
Ta chẳng thấy huyễn không
Nói các pháp là có
Điên đảo như chớp nhanh
Vậy nên nói như huyễn.
Phi bản sinh, như sinh
Các nhân duyên vô thể (không hình thể)
Không có xứ và thể
Chỉ có lời ngữ ngôn.
Chẳng ngăn duyên sinh diệt
Chẳng ngăn hòa hợp duyên
Ngăn những ngu si kiến
Phân biệt nhân duyên sinh.
Thật không thức thể pháp
Sự việc, bản thức không
Ngu si sinh phân biệt
Như ác giác thây chết.
Ba cõi chỉ là tâm
Các Phật tử hay thấy (năng kiến)
Liền được chủng loại thân
Lìa làm hữu vi pháp.
Được Lực tự tại, thông
Và pháp cộng tương ưng
Hiện tất cả các sắc
Tâm pháp như vậy sinh
Mà không tâm và sắc
Tâm vô thỉ mê hoặc
Bấy giờ người tu hành
Được thấy đến vô tướng.
Trong trí tuệ xét xem
Chẳng thấy các sinh chúng
Tướng và việc giả danh
Ý thủ các động pháp.
Các con ta quá hơn
Tu hành không phân biệt
Huyễn, Càn thát bà thành
Vừng lông và ngọn lửa.
Không thật mà thấy chân
Thể các pháp như vậy.
Thấy các pháp như tâm
Không thể tướng như vậy.
Tất cả pháp chẳng sinh
Chỉ thấy pháp mê hoặc
Mao đạo mê phân biệt
Do trụ pháp nhị biên.
Sơ thức sinh phân biệt
Đủ thứ chủng tử huân (tập)
Thức như nước bạo khởi
Cắt đứt thì chẳng sinh.
Đủ thứ niệm quán pháp
Nếu chỉ sinh trong lòng
Như trong vách hư không
Vì sao chẳng sinh được?
Nếu có ít tương quan
Thì tâm từ duyên có
Nếu sinh từ nhân duyên
Duy tâm, chẳng được nói.
Tâm thủ ở tự tâm
Không pháp không nhân sinh
Pháp thể tâm thanh tịnh
Không huân (tập) trong hư không.
Thủ tự tâm hư vọng
Vậy nên tâm chẳng sinh
Ngoại pháp không thể thấy
Vậy nên nói duy tâm.
Bản thức chỉ là tâm
Ý hay niệm cảnh giới
Hay thủ các cảnh giới
Nên ta nói duy tâm.
Tâm thường vô ký pháp
Chọn tướng, ý nhị biên
Chọn hiện pháp là thức
Đó là lành, chẳng lành (bất thiện).
Lìa hai thứ tướng thức
Là Đệ Nhất Nghĩa môn
Nói ba thừa sai biệt
Tướng Tịch tịnh là không.
Nếu tâm trụ tịch tịnh
Ở Phật địa tu hành
Là lời Phật quá khứ
Hiện, vị lai cũng thế.
Sơ - thất địa là tâm
Tịch tịnh Đệ Bát địa
Nhị địa là chỗ hành (hành xứ)
Pháp ta là địa khác (dư địa)
Tự nội thân sạch trong
Tự tại địa ta đó
Chỗ tự tại rốt cùng
Hiện A Ca Ni Sấc.
Như ngọn lửa vân... vân...
Mà phát ra ánh sáng
Đủ thứ khả lạc tâm
Hóa làm ở ba cõi.
Hoặc Hữu trước hóa thành
Mà hóa làm ba hữu
Chỗ đó pháp tuyên dương
Tự Tại địa ta đó.
Các địa không thời gian
Đất nước chuyển cũng vậy
Qua nhưng pháp địa tâm
Là trụ quả Tịch tịnh,
Thật không(có) gọi thật chân
Mà thấy được đủ thứ
Người ngu thủ đảo điên
Là đủ thứ điên đảo.
Như trí không biệt phân
Có việc chẳng tương ứng
Chẳng phải sắc do tâm
Vậy nên không phân biệt.
Các thiền và không lường
Và tam muội vô sắc
Các tướng rốt cùng diệt
Vậy nên trong tâm không.
Tu đà hoàn quả pháp
Vãng lai và Bất Hoàn
Và các quả la hán
Tất cả mê hoặc lòng.
Sát na, Không, Vô thường
Hữu vi, ngu phân biệt
Thí dụ, chủng tử, sông
Nghĩa sát na phân biệt
Sát na không phân biệt
Lìa những pháp đã làm
Tất cả pháp chẳng sinh
Ta nói sát na nghĩa.
Có, không nói đến sinh
Tăng - Khư... vọng tuyên nói
Tất cả pháp không nói
Cũng người đó nói lên.
Có bốn thứ nói pháp:
Vãng đáp, phản vấn đáp
Phân biệt sai biệt đáp
Mặc đáp, ngăn ngoại đạo.
Thế đế tất cả có
Đệ Nhất Nghĩa đế không
Mà tướng thật thể không
Là Đệ Nhất Nghĩa đế.
Thấy pháp hư vọng xong
Vậy nên nói thế đế
Nhân ở ngôn ngữ sinh
Không thật thể như vậy.
Không việc có ngữ ngôn
Trong thế đế thật không
Tức là việc điên đảo
Khả kiến cũng là không.
Nếu việc điên đảo có
Tịch tịnh rốt cùng không
Nương vào việc điên đảo
Và thấy các pháp sinh.
Rốt ráo định là không
Tức là không thể tướng
Những đủ thứ sở kiến
Huân tập não phiền sinh.
Tâm thấy ngoài mê hoặc
Hiện thủ cảnh hiện tiền
Phân biệt không phân biệt
Là pháp tướng thật, không (trống).
Các tướng như huyễn tượng
Như cây lá màu vàng
Là người thấy khả kiến
Huân tập tâm vô minh.
Thánh nhân chẳng mê thấy
Chẳng thấy thật trung gian
Mê hoặc tức là thật
Do thật tức trung gian
Xa lìa các mê hoặc
Các tướng nếu hay sinh
Tức là kia mê hoặc
Như màn (che) mắt chẳng trong (sạch)
Như mờ thấy vừng lông(mao luân)
Nương mê thủ các pháp.
Ở trong các cảnh giới
Ngu si thủ là pháp.
Các pháp như vừng lông
Ngọn lửa, nước mê hoặc
Ba cõi như huyễn mộng
Tu hành được giải thoát.
Phân biệt, khả phân biệt
Hay sinh ra phân biệt
Phược (buộc), khả phược và nhân.
Sáu thứ nhân giải thoát.
Không (có) Địa và các Đế
Không đất nước và hóa
Phật Bích Chi, Thanh Văn
Chỉ là tâm phân biệt.
Thể người (nhân thể) và năm ấm.
Các duyên và vi trần
Thắng nhân (người thắng) tự tại làm.
Chỉ là tâm phân biệt
Mọi chỗ tâm khắp cùng
Mọi chỗ đều là tâm
Do tâm chẳng giỏi quán
Các tướng tâm tính không (có).
Trong năm ấm không ngã
Trong ngã, năm ấm không (có)
Phân biệt không là pháp
Mà pháp chẳng phải không.
Như ngu si phân biệt
Có tất cả các pháp
Như vậy thấy có thật
Tất có nên thấy thật.
Tất cả pháp nếu không
Không nhiễm, tịnh cũng không
Ngu si thấy như vậy
Pháp đó chẳng như vậy.
Tướng mê hoặc biệt phân
Là tha lực phân biệt
Tướng đó sẵn có tên
Tên là tướng phân biệt.
Tên tướng là phân biệt
Hòa hợp việc nhân duyên
Nếu chẳng sinh tâm đó
Là tướng Đệ nhất nghĩa.
Báo tướng Phật thể chân(thật)
Và tướng Phật biến hóa
Bồ tát và chúng sinh
Cùng đất nước mười phương.
Pháp tập khí hóa Phật
Và tạo tác hóa Phật
Tất cả đều từ nước
A Di Đà mà ra
Ứng, hóa Phật nói pháp
Và Báo Phật nói pháp
Kinh điển rộng tuyên dương
Ông nên biết mật ý.
Phật tử sẵn có nói
Và với các Thế Tôn
Là đều hóa Phật nói
Chẳng phải người thuần(thục) nói.
Là các pháp chẳng sinh
(Mà) Pháp đó chẳng phải không
Huyễn, Càn thát bà thành
Như mộng hóa tương tợ.
Đủ thứ chuyển theo lòng
Chỉ tâm, phi pháp khác
Tâm sinh, đủ thứ sinh
Tâm diệt, đủ thứ diệt.
Chúng sinh vọng phân biệt
Không vật mà thấy vật
Không nghĩa chỉ là tâm
Không phân biệt được thoát.
Đời vô thỉ luận suông(hí luận)
Y chỉ ở phiền não
Các phân biệt huân tu
Vậy nên sinh tà kiến.
Thứ không phân biệt nghĩa
Chân như là trí cảnh
Chuyển đó là tịch tịnh
Là cảnh giới Thánh nhân.
Quan sát nghĩa, suy nghĩ
Là phàm phu suy nghĩ.
Niệm Chân như suy nghĩ.
Là chư Phật suy nghĩ.
Phân biệt các pháp thể
Tất cả pháp chẳng sinh
Nương tha lực nhân duyên
Chúng sinh mê phân biệt.
Tha lực nếu sạch trong (thanh tịnh)
Lìa phân biệt tương ứng
Chuyển đó tức Chân như
Lìa phân biệt là hạnh.
Chớ phân biệt biệt phân
Phân biệt là không thật
Phân biệt pháp mê hoặc
Thủ, khả thủ chẳng cùng (tận).
Thấy ngoại cảnh phân biệt
Phân biệt là thể thật
Tâm phân biệt biệt phân
Pháp đó nhân duyên sinh.
Nghĩa ngoại đạo tà kiến
Vô nghĩa chỉ là tâm
Quan sát lượng tương ưng
Hay diệt thủ khả thủ(lấy).
Cảnh giới bên ngoài không(có)
Ngu si vọng phân biệt
Huân tập thêm lớn lòng
Tượng tợ sinh các pháp.
Hai phân biệt diệt tan
Cảnh giới Chân như trí
Vô pháp tướng phát sinh
Chẳng nghĩ bàn Thánh cảnh.
Phân biệt và tướng danh
Thật thể hai thứ tướng
Chánh trí và Chân như
Là thành tựu thật thể.
Cha mẹ hòa hợp nương(theo)
A lê gia thức hợp
Như chuột, váng sữa, bình...(?)
Chung trắng, đỏ tăng trưởng.
Mụt nhọt dày, thây cong
Chẳng sạch nương họa tiết
Gió nghiệp bốn đại tăng (trưởng)
Như những trái thành thục (chín mùi)
Năm và ở năm năm (ngũ cập ư ngũ ngũ(?))
Và có chín thứ lỗ
Những lông che khắp cùng
Tăng trưởng sinh như vậy.
Sinh như trùng trong phân
Như người thức trong ngủ
Mắt thấy sắc, niệm khởi
Sinh phân biệt lớn thêm.
Phân biệt và chuyên niệm
Rồi hòa hợp môi răng
Miệng bắt đầu nói năng
Như Anh vũ đùa tiếng (lộng thanh).
Các ngoại đạo nói định
Đại thừa chẳng quyết định
Nương tâm chúng sinh định
Tà kiến chẳng thể gần.
Thừa ta, trí nội chứng
Vọng giác chẳng phải cảnh(giới)
Sau khi Phật Niết Bàn(Diệt độ)
Vị lai sẽ có kẻ
Này Đại Tuệ! Lắng nghe!
Có kẻ trì pháp ta
Ở trong nước nam lớn (?)
Có Đại đức Tỳkheo
Tên Long Thọ Bồ tát
Giỏi phá thấy có không (hữu vô kiến)
Pháp ta vì người nói
Pháp Đại thừa không trên (Vô thượng).
Chứng được Hoan Hỷ địa
Vãng sinh nước Lạc An.
Trí tuệ quan sát pháp
Chẳng thấy pháp thể chân(thật)
Vậy nên chẳng thể nói
Và nói thể cũng không.
Nếu nhân duyên sanh pháp
Chẳng được nói có, không
Trong nhân duyên có vật
Ngu phân biệt có, không.
Tà kiến, hai tà pháp
Tà biết lìa pháp ta
Tất cả danh tự pháp
Thường học vô lượng kiếp.
Đã học lại học thêm
Cùng chung nhau phân biệt
Nếu chẳng nói các tên
Thì thế gian mê hoặc.
Vậy nên tạo tự danh
Vì trừ nghiệp mê hoặc
Ba thứ phân biệt nương
Ngu si phân biệt pháp.
Mê phân biệt nương danh(tên)
Và nhân duyên hay sinh
Pháp chẳng sinh, chẳng diệt
Tự tính như hư không.
Pháp vô thể là thể
Tướng phân biệt tức thể
Huyễn hóa và bóng hình
Ngọn lửa, mộng, tiếng vang
Càn thát bà, vừng lửa...
Các pháp như vậy sinh
Chẳng hai, Chân như, không(trống không)
Thật tế và pháp thể.
Ta nói, phân biệt không (có)
Thành tựu pháp tướng đó
Cảnh giới rỗng miệng, lòng
Thật mới lập hư vọng (?)
Tâm rơi vào hai biên
Vậy nên lập phân biệt.
Có, không rơi hai biên
Do tại cảnh giới tâm
Xa lìa các cảnh giới
Bấy giờ chính diệt tâm.
Do lìa cảnh giới thủ
Đó diệt, chẳng có, không
Như cảnh giới Thánh nhân
Người ngu chẳng thể biết.
Trụ Chân như có diệt
Kẻ trí có thể nhìn
Như các pháp đó trụ
Người trí có thể nhìn
Pháp thể chẳng như vậy
Do tướng các pháp không
Kẻ ngu si thấy sắt
Phân biệt cho là vàng.
Chẳng phải vàng (mà) thấy vàng
Ngoại đạo thủ pháp vậy.
Vốn không nói trước sinh(thỉ sinh).
Trước sinh sau hoàn(trở lại) diệt.
Từ nhân duyên có, không
Lời này ta chẳng dạy
Pháp vô thỉ vô chung
Không tướng trụ như vậy.
Do trụ tướng thế gian
Người tà giác chẳng biết
Pháp quá khứ chẳng không
Pháp vị lai là có
Pháp hiện tại cũng có
Chẳng nên nói pháp sinh.
Khi chuyển và hành tướng
Các đại và các căn
Hư vọng thủ “trung ấm”(phần còn lại sau khi chết)
Nếu thủ (lấy) phi giác thì
Tất cả Phật Thế Tôn
Chẳng nói nhân duyên sinh.
Nhân duyên tức cõi thế
Như Càn thát bà thành
Chỉ pháp duyên hòa hợp
Nương pháp này sinh pháp.
Lìa các pháp hòa hợp
Chẳng diệt cũng chẳng sinh
Gương và ở trong nước
Mắt và khí (đồ) ma ni
Mà thấy các cảnh tượng (hình dáng trong gương).
Các ảnh tượng là không
Như thú thích “không thủy”
Thấy đủ thứ sắc hình
Đủ thứ tựa như có
Như mộng, con thạch mỡ.
Thừa ta phi Đại thừa
Phi thanh cũng phi tự (chữ)
Phi giải thoát, phi đế
Phi cảnh giới tịch tịnh
Mà thừa ta, Đại thừa
Các tam muội tự tại.
Thân như ý đủ thứ
Hoa tự tại trang nghiêm
Nhất thể và biệt thể
Không pháp trong nhân duyên.
Lược nói các pháp sinh
Rộng nói các pháp diệt.
Chẳng sinh, không là một
Mà sinh, không là hai.
Chẳng sinh, không là thắng
Sinh, diệt tức là không.
Chân như, không, thật tế
Pháp giới cùng Niết Bàn
Thân và ý đủ thứ
Ta nói pháp khác tên (dị danh).
Kinh, Tỳ Ni, Tỳ Đàm
Phân biệt ngã thanh tịnh
Chẳng y nghĩa, y danh
Đó chẳng biết vô ngã.
Phi Phật, phi ngoại đạo
Phi ngã cũng chẳng (phải) còn (phi dư)
Từ duyên thành có pháp
Thì sao các pháp không? (có)
Người nào thành tựu có
Từ nhân duyên nói không?
Nói pháp sinh tà kiến
Vọng phân biệt có, không.
Nếu người thấy chẳng sinh
Cũng thấy pháp chẳng diệt
Người đó lìa có, không
Thấy thế gian tịch tịnh.
Chúng sinh thấy biệt phân
Khả kiến như sừng thỏ
Phân biệt là hoặc mê
Như chim yêu ánh lửa.
Hư vọng phân biệt pháp
Nương thấy phân biệt kia
Không nhân duyên phân biệt
Không nhân chẳng nên chia.
Như nước mà lấy nước
Như thủ vọng sinh yêu.
Ngu si thấy như vậy
Thánh nhân không như vậy.
Thánh nhân thấy sạch trong
Do sinh ba giải thoát
Lìa các pháp tử sinh
Tu hành chỗ tịch tịnh.
Rất khoái diệu phương tiện
Biết việc diệu nước non
Ta vì các con nói
Chẳng vì những thừa nhỏ (tiểu thừa).
Ba cõi là vô thường
Không, vô ngã, lìa ngã
Tướng riêng (biệt tướng) và tướng đồng.
Ta nói vì Thanh Văn.
Mọi pháp chẳng chấp trước
Độc hành lìa thế gian
Ta nói quả Duyên Giác
Phi cảnh giới tư lương.
Phân biệt ngoài thật thể
Từ tha lực nên sinh
Thấy tự thân mê hoặc
Bấy giờ chuyển các tâm.
Thập địa tức Sơ địa
Sơ địa tức Bát địa
Cữu địa tức Thất địa
Thất địa tức Bát địa
Nhị địa tức Tam địa
Tứ địa tức Ngũ địa
Tam địa tức Lục địa
Tịch tịnh không thứ lớp
Các pháp tịch tịnh luôn
Người tu hành không pháp
Bình đẳng pháp có không
Bấy giờ Thánh được quả.
Thể tướng các pháp không
Làm sao ở không (có) pháp
Mà tạo tác ngang bằng (bình đẳng)
Tịch diệt không phân biệt.
Nếu chẳng thấy các tâm
Pháp trong và ngoài động
Bấy giờ diệt pháp xong
Thì thấy tâm bình đẳng.
Ngu vô thỉ lưu chuyển
Thủ pháp như ôm mang
Lừa (dối) phàm phu mà chuyển.
Như nhân quế, quế sinh.
Nương nhân đó mà quán
Ý thủ cảnh giới chung
Nương vào chủng tử thức
Có thể tạo tâm nhân.
Tu được và trụ giữ
Tùy chủng loại được thân
Và sở đắc trong mộng
Thông này có bốn giống (thứ).
Trong mộng sở đắc thông
Và với ân chư Phật
Thủ chủng loại thân được
Thông đó chẳng thật thông.
Huân tập tâm, chủng tử
Tựa có pháp chuyển sinh
Người ngu chẳng hay biết
Vì họ, nói pháp sinh.
Phân biệt ở ngoại vật
Các pháp tướng được thành.
Bấy giờ lòng buồn bực
Chẳng thấy tự mê hoặc.
Vì sao nói có sinh?
Vì sao nói không thấy?
Chẳng thể thấy mà thấy ?
Nguyện xin nói vì con!
Vì đối với những ai?
Nói những pháp nào có?
Vì đối với những ai?
Nói những pháp nào không?
Tâm thể tự thanh tịnh
Ý khởi vẩn đục chung
Ý và tất cả thức
Hay huân tập chủng tử
A lê gia xuất thân
Ý xuất cầu các pháp
Ý thức chọn cảnh giới
Mê hoặc kiến tham lấy.
Pháp sở kiến tự tâm
Ngoại pháp, không ngoại pháp
Quán như vậy mê lầm
Chân như luôn nhớ nghĩ
Cảnh giới người tu thiền
Nghiệp đại sự chư Phật
Ba (thứ) này chẳng nghĩ bàn
Là cảnh giới kẻ trí.
Quá khứ, hiện, vị lai
Niết Bàn và hư không
Ta nương thế đế nói
Chân đế không tự danh.
Nhị thừa và ngoại đạo
Đều chấp trước tà kiến
Mê mất ở trong tâm
Phân biệt ở ngoại pháp.
Bích Chi Phật, Bồ tát
La hán thấy chư Phật
Chủng tử Bồ Đề bền
Và trong mộng thành tựu.
Ở đâu? Vì những gì?
Tại sao? Vì nhân gì?
Việc làm vì nghĩa gì?
Nguyện xin nói vì con!
Tâm huyễn khử tịch tịnh
Bè đảng nói có, không
Trong lòng mê bền chắc
Nói huyễn có, huyễn không.
Tướng sinh diệt tương ứng
Tướng, khả tưởng có không,